نه‌ورۆز و هۆنراوه‌ و به‌هاری کورد!
نه‌ورۆز و هۆنراوه‌ و به‌هاری کورد! ‌ 20/3/2017
دوکتۆر حوسێن موحه‌ممه‌د عه‌زیز
نه‌ورۆز و مێژوو
هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌ک، له‌ مێژووی کۆن و نوێی خۆیدا، گه‌لێ جێژن و بۆنه‌ی تایبه‌تی جیاوازی مێژوویی، ئایینیی، فۆڵکلۆریی، کۆمه‌ڵایه‌تیی، نه‌ته‌وه‌یی، نیشتمانیی و ڕامیاریی هه‌بووه‌ و هه‌یه‌. هه‌ر به‌ هه‌مان شێوه‌ش‌، له‌ مێژووی نه‌ته‌وه‌ی کوردیشدا، هێندێ جێژن و بۆنه‌ی جۆراوجۆر و تایبه‌تمان هه‌بووه‌ و هه‌یه‌. به‌ڵام له‌نێو کۆمه‌ڵی کورده‌وارییدا، هیچ جێژنێ هێنده‌ی جێژنی نه‌ورۆز، له‌ لایه‌که‌وه‌ هه‌م کۆن و نه‌مر، هه‌م پیرۆز و خۆش نه‌بووه‌ و نییه‌. 
له‌ لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌، هێنده‌ گرفت و ئاسته‌نگی زۆری، له‌به‌رده‌مدا قووت نه‌کراوه‌ته‌وه‌. چونکه‌ داگیرکه‌ران به‌ شێوه‌یه‌کی به‌رده‌وام هه‌وڵیانداوه‌ و هه‌میشه‌ش ویستوویانه‌، بۆنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کانمان لێ قه‌ده‌غه‌که‌ن و له‌بیرمانبه‌رنه‌وه‌، یا به‌ ته‌واویی و به‌ هه‌ر ناوێکه‌وه‌ بێ، ڕووه‌ گه‌شه‌که‌ی بشێوێنن‌. له‌به‌رئه‌وه،‌‌ جگه‌ له‌ ئه‌وه‌ی زۆربه‌ی کات، جێژنه‌کانیان لێ قه‌ده‌غه‌کردووین، دوو جۆر گرفتی سه‌ره‌کیشیان، له‌به‌رده‌م جێژنی نه‌ورۆزدا قووتکردووه‌ته‌وه‌: 
1.گه‌لێ جار گوتوویانه‌: جێژنی نه‌ورۆز، جێژنێکی کۆنی ئاگرپه‌رستانه‌، له‌گه‌ڵ جێژنه‌ کۆنه ئایینییه‌‌کانی کورد و فارسه‌کاندا تێکه‌ڵاویانکردووه‌. بۆیه‌ به‌ کارێکی سه‌رده‌می نه‌زانین و گومڕاییان داناوه‌. به‌ڵام له‌ ڕاستییدا جێژنی نه‌ورۆز، هیچ جۆره‌ پێوه‌ندییه‌کی به‌سه‌ر بۆنه ئایینییه‌‌کانه‌وه‌ نه‌بووه‌ و نییه!‌‌  
2.به‌ داخه‌وه‌، هێندێ له‌ هۆنه‌رانی کورد، هه‌ردوو جێژنی نه‌ورۆز و دارودره‌ختیان تێکه‌ڵاوکردووه‌. ئه‌مه‌ش به‌پێی به‌رنامه‌یه‌کی نه‌خشه‌بۆکێشراو، سه‌رانی ده‌وڵه‌تی داگیرکه‌ری (عێراق) دایانناوه‌ و هۆنه‌ره‌کانی کوردیش، زۆر بێئاگایانه‌ پێڕه‌ویانکردووه‌. (ته‌نانه‌ت هۆنه‌رێکی وه‌ک (ا. ب. هه‌وریی)، جێژنی نه‌ورۆزی هه‌‌ر له‌بیر میریی بردووه‌ته‌وه‌، ئه‌و ناویناوه‌ جێژنی دارودره‌خت، به‌ ئاوازێکی دڵگیر و خۆشیشه‌وه‌، ساڵانێ بوو، مناڵانی قوتابخانه‌کان تێیان ده‌چریکان:
جێژنی دارودره‌خته‌     
کۆتایی ڕۆژی سه‌خته‌
 نه‌مام بنێژه‌ وه‌خته‌      
نه‌مام بنێژه‌ وه‌خته‌        (1،47)
له‌ (عێراق) ساڵی (1949)‌، شالیارگه‌ی نێوخۆ بڕیاریدا، کۆمه‌ڵه‌ی دۆستانی دره‌خت، له‌ (به‌غدا) دامه‌زرێنێ. (به‌ڵام ئیشی ئه‌م کۆمه‌ڵه‌، ته‌نیا بۆ (به‌غدا) که‌ڵکی هه‌بوو. له‌ ئه‌م ساڵانه‌ی دواییدا، به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی ویستی، ئه‌م بیره‌ جوانه‌ تازه‌کاته‌وه‌ و ڕۆژێ دانێ، به‌ ناوی تاقیکردنه‌وه‌وه‌، له‌ ئه‌و جێیه‌ی نه‌مامی میریی لێ ده‌نێژرێ، پارێزگه‌ی (هه‌ولێر) بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ په‌سه‌ندکرا. به‌ڕێوه‌به‌ری گشتیی دارستان، (3) هه‌زار نه‌مامی دا به‌ پارێزگه‌ی (هه‌ولێر) به‌ خۆڕایی. ڕۆژی (6. 3. 1952)، موته‌سه‌ڕیفی (هه‌ولێر)، له‌گه‌ڵ فه‌رمانبه‌ران و پیاوه‌ به‌ڕێزه‌کانی شار و قوتابیی و مامۆستایانی ئاماده‌یی ده‌سیانکرد به‌ ناشتنی ئه‌م نه‌مامانه‌ و ئاهه‌نگێکی جوانیان گێڕا. ئه‌مه‌ بوو به‌ سه‌ره‌تا، که‌ گه‌لێ شاری تر له‌ (عێراق)، ڕۆژێ دانێن بۆجێژنی دارودره‌خت.)(8،77).
به‌ ئه‌م باسه‌دا بۆمان ده‌رده‌که‌وێ، چێژنی دارودره‌خت، هه‌مووی (59) ساڵ له‌ (عێراق) و (53) ساڵیش له‌مه‌وبه‌ر له‌ باشووری (کوردستان) په‌یدابووه‌. به‌ڵام جێژنی نه‌ورۆز، پتر له‌ (3) هه‌زار ساڵ ده‌بێ، له‌نیو گه‌لانی ئاریادا سه‌ریهه‌ڵداوه‌!
به‌ کوردیی و به‌ کورتی، جێژنی نه‌ورۆز، تا له‌ خه‌م ڕه‌خسیوه‌ و به‌ ئه‌م ڕۆژه‌ گه‌یشتووه‌، به‌ گه‌لێ قۆناغی مێژوویی گرنگ و ترسناکدا تێپه‌ڕبووه‌. چونکه‌ ڕۆژانێ بوو، یادکردنه‌وه‌ی جێژنی نه‌ورۆز، له‌ باری سه‌رنجی ئایینه‌وه‌، به‌ گومڕایی و ئاگرپه‌رستیی، له‌ ڕووی نه‌ته‌وه‌ییشه‌وه‌، به‌ کارێکی کۆنه‌په‌رستانه‌، ڕه‌گه‌زپه‌رستانه‌ و جیاوازیخوازانه‌ دانراوه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ نه‌ک هه‌ر سه‌رانی ده‌وڵه‌ته‌ داگیرکه‌ره‌کانی (کوردستان)، دژی نه‌ورۆز وه‌ستاون و قه‌ده‌غه‌یانکردووه‌، به‌ڵکوو هێندێ پیاوی ئایینیی و کۆنه‌په‌رستانی کوردیش، شانبه‌شانی هێزه‌کانی داگیرکه‌ر، به‌ ئه‌و په‌ڕی توانایانه‌وه‌، به‌ربه‌ره‌کانیی و دژایه‌تییانکردووه‌، ته‌نگیان به‌ نیشتمانپه‌روه‌رانی کورد هه‌ڵچنیوه‌. بۆیه‌ هێندێ جار له‌ نه‌ورۆزدا، هه‌راوئاژاوه‌، پێکدادان و تێکبه‌ربوون درووستبووه‌، سه‌روگوێلاکی تیدا شکاوه‌، سیخوڕ و پۆلیسه‌کانی دوژمن، خه‌ڵکی نیشتمانپه‌روه‌ری کوردیان ده‌سگیرکردووه‌ و  له‌ قوژبنی گرتووخانه‌کانیان تووندکردوون.
ئیدی هه‌ر به ‌ئه‌و شێوه‌یه‌، ڕۆژبه‌ڕۆژ تا هاتووه‌، نه‌ورۆز لای ڕۆڵه‌کانی نه‌ته‌وه‌ی کورد، خۆشه‌ویستربووه‌ و پتر چه‌سپاوه‌. جا گه‌ر کورد توانیبێتی، چ به‌ نهێنیی و چ به‌ ئاشکرا، چ به‌ خۆشیی و چ به‌ ناخۆشیی، هه‌موو ساڵێ یادی ئه‌م جێژنه‌ بکاته‌وه‌، یا له‌به‌ر هه‌ر هۆیه‌ بووبێ، نه‌یتوانیبێ، یادیبکاته‌وه‌، ئه‌وا به‌ هیچ شێوه‌یه‌، هیچ له‌ بایه‌خ و پیرۆزیی ئه‌م جێژنه‌ی که‌م نه‌کردووه‌ته‌وه‌، به‌ڵکوو به‌ پێچه‌وانه‌وه‌، ساڵ به‌ ساڵ تا هاتووه‌، له‌نێو دڵ و ده‌روونی ڕۆڵه‌کانی نه‌ته‌وه‌ی کورددا، پتر جێی خۆی کردووه‌ته‌وه‌، خۆشه‌ویست و پرشنگدارتربووه‌، نێوه‌ڕۆکه‌ نه‌ته‌وه‌یی و ڕامیارییه‌که‌شی گۆڕاوه‌، ده‌وڵه‌مه‌ند و قووڵتربووه‌ته‌وه. 
بۆیه‌ نیشتمانپه‌روه‌رانی کورد، هه‌میشه‌ یادیانکردووه‌ته‌وه‌، خۆپیشاندانیان ڕێکخستووه‌، جێژن و سه‌یرانیان کردووه‌، وه‌ک سیمبۆڵێکی تێکۆشانی نه‌ته‌وه‌یی و ڕامیاریی کورد، لێیان ڕوانیوه‌. له‌ ئه‌و باوه‌ڕه‌شدام، تا کوردێ بمێنێ، یادی نه‌ورۆز هه‌ر ده‌مێنێ و هه‌رگیز له‌نێوناچێ. هه‌ر وه‌ک هۆنه‌ری کوردیش (ع. ح. ب.) له‌ هۆنراوه‌ی نه‌رۆزی ساڵی (1967)دا، به‌ نۆ چوارینه‌ و له‌ سێ چوارینه‌ی کۆتاییدا نووسیوێتی:
پشتاوپشتمان، هه‌تاهه‌تا
ئه‌م نه‌ورۆزه‌مان، هه‌ر بووه‌
له‌ناو وه‌یشوومه‌ و مه‌ینه‌تا
زیاتر بڵێسه‌ی سه‌ندووه‌
پاشان گوتوویه‌تی:
به‌ڵام نه‌ورۆز، نه‌ ئه‌گۆڕرێت
نه‌ له‌ گڕا، ئه‌توێته‌وه‌
نه‌ به‌ لافاو، ئه‌شۆررێت
نه‌ هه‌رگیز، بیرئه‌چێته‌وه‌   (9، 147)
    *   *   *
یا وه‌ک (کاکه‌ی فه‌لاح)، له‌ سروودی نه‌ورۆزی ساڵی (1971)دا، به‌ سێ نیوه‌دێڕ هۆنراوه‌ نووسیوێتی:
تا ئاگر ماوه‌
نه‌ورۆز ئه‌مێنێ
گوڵی گه‌شاوه‌
نه‌مریی دێنێ    (13،219)
    *   *   *
هه‌روه‌ها (کامیل ژیر)یش، له‌ هۆنراوه‌ی (کاروان و نه‌ورۆز)دا نووسیوێتی:
ئه‌وه‌ی وتی: نه‌ورۆزی کورد
ئه‌بێ، نه‌بێ
مۆخ و مێشکی ئه‌هاڕین، 
چه‌ن گه‌وره‌ بێ     (12،30)
    *   *   *
له‌ ڕاستییدا، جێژنی نه‌ورۆز له‌ مێژوودا، به‌ جێژنێکی زۆر کۆن داده‌نرێ، ڕه‌گێکی قووڵی مێژوویی هه‌یه‌، تا ئێسته‌ به‌ ته‌واویی زۆر ڕوون نه‌بووته‌وه‌، بۆ یه‌که‌مین جار له‌ کوێ سه‌ریهه‌ڵداوه‌؟ که‌ی په‌یدابووه‌ و کێ دایناوه‌؟ به‌ چ بۆنه‌یه‌‌که‌وه‌ دانراوه‌؟ به‌ڵام له‌ هه‌مان کاتیشدا، سه‌باره‌ت به‌ نه‌ورۆز‌، چه‌ندین بۆچوونی جیاواز هه‌یه‌، زۆربه‌ی نووسه‌رانی کورد و بیانییش، له‌ ئه‌و باوه‌ڕه‌دان، سه‌ره‌تای په‌یدابوونی ئه‌م جێژنه‌، بۆ سه‌رده‌می (پێشدادی)یه‌کان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌. له‌ ئه‌و باره‌یه‌وه‌ (حیلمی عه‌لی شه‌ریف) نووسیوێتی: (مامۆستا زه‌بێحی، پشت به‌ فیرده‌وسیی و دوکتۆر موعین، باسه‌که‌ی گه‌یاندووه‌ته‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌، که‌ بڵێ: کورد خاوه‌نه‌ ڕه‌سه‌نه‌که‌ی نه‌ورۆزه‌. هه‌ر چۆنێک بێت، له‌ ئه‌م باسانه‌دا وا ده‌رده‌که‌وێت، که‌ نه‌ورۆز به‌ بۆنه‌ی دامه‌زراندنی یه‌که‌م ده‌وڵه‌تی پێشدادییه‌وه‌ هاتووه‌ته‌کایه‌وه‌، که‌ ئه‌وانیش باپیرانی ماددن و ماددیش، به‌ باپیره‌ گه‌وره‌ی کورد له‌قه‌ڵه‌مئه‌درێن.)(4،26)
لێره‌دا دوو خاڵی گرنگ خۆی ده‌سه‌پێنێ: 
1. نه‌ورۆز له‌گه‌ڵ درووستبون و دامه‌زراندنی یه‌که‌م پاشانشینیی جه‌مشید، واته‌ یه‌که‌م ده‌وڵه‌تی پێشدادییدا دامه‌ز‌راوه و په‌یدابووه‌. ئینجا به‌ دوای ئه‌واندا، له‌ شێوه‌یه‌کی نوێ و پێشکه‌وتووانه‌تر‌دا، بووه‌ به‌ جێژنێکی ئیمپراتۆریای ماد.
2. کورد له‌ هه‌موو گه‌له‌ ئاریایی نه‌ژاده‌کانی تر، زیاتر خاوه‌نی ڕه‌سه‌نی ئه‌م جێژنه‌یه‌. 
له‌به‌رئه‌وه‌ هیچ گومانی تێدا نییه‌، (نه‌ورۆز هی هه‌موو نه‌ته‌وه‌کانی ئاریا زه‌مینه‌. به‌ڵگه‌ش ئه‌وه‌یه‌، که‌ هیچ تیره‌ و ره‌گه‌زێ نییه‌، تا ئه‌م چه‌رخه‌ش، که‌ جێژنی سه‌ری ساڵی خۆی، پێ هه‌وێن نه‌کردبێ و چاوی باستانی دێرینه‌ی پێ نه‌ڕشتبێ، ڕه‌ی ئه‌فسانه‌کانی پێ ئاراییش نه‌دابێ، چ له‌ فارست، له کوردت، له‌ ئازربایجانیت، له‌ ئه‌رمه‌نیت، له‌ ئه‌فگانیت، له‌ توورکت، له‌ مه‌نگۆلت، له‌ تیره‌کانی چینت، له‌ سووریانت، له‌ کلدانت، له‌ سه‌بتیت، له‌ ئه‌ر‌سه‌دۆکست، له‌ پڕۆتستانت، له‌ بوزایی و براهمایی و لامابییت، له‌ تیره‌ ئه‌ورووپاییه‌کانت، که‌ له‌ ڕێی مانووییه‌ته‌وه‌ وه‌ریانگرتووه‌. ئه‌مانه‌ هه‌موویان به‌پێی عه‌نعه‌نه‌ و دابوده‌ستووری میللیی کۆنیان، هه‌ر یه‌که‌ سه‌رنجێکی نوێی، له‌ باره‌ی ڕۆژی نوێی سه‌ری ساڵی تازه‌وه‌ هه‌یه‌ و هه‌ست و نه‌ریتێکی تایبه‌تی تیایا په‌نگاوه‌ته‌وه‌، چ له‌ که‌لتووری فۆڵکلۆرییانه‌وه‌، یا نیشتمانیی و نه‌ته‌وایه‌تییه‌وه‌، یا له‌ ئه‌فسانه‌ و ئایینه‌کانیانا ڕه‌نگیداوه‌ته‌وه‌ و که‌م و زۆر، بووه‌ به‌ به‌رگر و به‌رگه‌مای باستانیان.)(9، 10-11)
ئاشکرایه‌، نه‌ورۆز کارێکی زۆری، له‌ بۆچوونی مێژوونووسه‌کانی عه‌ره‌بیش کردووه‌. له‌ ئه‌و باره‌یه‌وه‌ (عه‌لادین سه‌جادیی) نووسیووێتی: (ته‌نانه‌ت گه‌لێکیان ئه‌ڵێن: ڕۆژی درووستبوونی جیهان و درووستبوونی ئاده‌م، هه‌ردووکیان له‌ ئه‌م ڕۆژه‌دا بوون. وه‌ک چۆن مه‌قریچیی، ته‌به‌ریی و مه‌سعوودیی، ئه‌ڵێن: ئه‌م ڕۆژی نه‌ورۆزه‌، له‌ ده‌وری ئه‌خمینییه‌کانیشدا، سه‌ری ساڵی تازه‌بووه‌ و هه‌موو جۆره‌ زه‌ماوه‌ند و ئاهه‌نگێکیان تیایا گێڕاوه‌. ئه‌م ڕه‌وشته‌ مایه‌وه‌، تا که‌وته‌ ده‌وری ئیسلامیی. ته‌نانه‌ت موعته‌چید خه‌لیفه‌ی عه‌باسیی ویستی، لایبه‌رێ، یا سووکتریکاته‌وه‌، پێی نه‌کرا.)(10،2)
هه‌روه‌ها نووسیووێتی: (ڕۆژی شه‌م ئه‌لنه‌سیمی میسر و ده‌وره‌ت ئه‌لسه‌نه‌ی عێراق، هه‌ر ئه‌و بۆنه‌یان لێدی. بۆیه‌ کردوویانه‌ به‌ ڕۆژی ئاهه‌نگ و چوونه‌ده‌ره‌وه‌ بۆ سه‌یران.)(10،3)
نه‌ورۆز و وێژه‌‌ و به‌هاری کورد
ئه‌وه‌ی جێی سه‌رنج و بایه‌خیشبێ، ئه‌وه‌یه‌، چ پێش زایین و چ دوای زایین، چه‌ندین میرنشین، ده‌وڵه‌ت و ئیمپراتۆریا، له‌ نێوچه‌که‌دا دامه‌زراون، گه‌لانی نێوچه‌که‌یان، له‌نێو سنووری چوارچیوه‌ی خۆیاندا کۆکردووه‌ته‌وه‌. ئه‌و فه‌رمانڕه‌وا و ده‌سه‌ڵاتدارانه‌، زۆر به‌ په‌رۆشه‌وه‌، ئه‌م جێژنه‌یان پاراستووه‌، به‌ شێوه‌یه‌کی جوان، ڕیکوپێک و جیاواز، هه‌میشه‌ یادیانکردووه‌ته‌وه‌، جێژنیانکردووه‌ و شاییانگێڕاوه‌. له‌به‌رئه‌وه ‌له‌لایه‌که‌وه‌، له‌گه‌ڵ گۆرانیی، هۆنراوه‌ و چیرۆکی فۆڵکلۆریی، ئه‌و گه‌لانه‌ و کورددا تێکه‌ڵاوبووه‌. له‌لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌، ئه‌وه‌ته‌ی ئه‌و گه‌لانه‌، فێری خوێندنه‌وه‌ و نووسین بوون، هۆنه‌ر و نووسه‌ره‌کانیان، له‌ هۆنراوه‌ و چیرۆکه‌کانیاندا، وه‌ک که‌ره‌سه‌یه‌کی نه‌ته‌وه‌یی و وێژه‌یه‌کی میللیی به‌پێز، که‌ڵکیان له‌ جێژنی نه‌ورۆز وه‌رگرتووه‌، وه‌ک باسوخواسێکی ده‌وڵه‌مه‌ند، تێکه‌ڵاوی به‌رهه‌مه‌کانیان کردووه‌.
به‌ڵام جێژنی نه‌ورۆز لای کورد، ته‌نیا هه‌ر به‌ سه‌ره‌تای وه‌رزی به‌هار و ڕزگاربوون له‌ ده‌س سه‌رماوسۆڵه‌ی له‌شکری، وه‌رزی زستان ناژمێررێ. ته‌نیا هه‌ر گوڵی ژاڵه ‌ده‌م ناکاته‌وه‌ و نادره‌وشێته‌وه‌. ته‌نیا هه‌ر ڕیحانه‌ڕه‌شه‌ی بۆنخۆش، گیای په‌لک سه‌وزی ناسک و نازدار، گوڵه‌کێویله‌ جوانه‌کانی وه‌ک (نێرگز، به‌یبوون، هه‌ڵاڵه‌ و گوڵاڵه‌سووره ...‌) سه‌رده‌رناهێنن، چاو هه‌ڵناهێنن و ناگه‌شینه‌وه‌. ته‌نیا هه‌ر ڕووی زه‌وی، کراسی قه‌دیفه‌ی سه‌وزی گوڵگوڵیی ڕه‌نگاوڕه‌نگ ناپۆشێ. ته‌نیا هه‌ر دارودره‌خت گۆپکه‌ناکه‌ن و گه‌لای سه‌وز ناگرن. ته‌نیا هه‌ر خوڕه‌ی قه‌ڵبه‌زی چه‌م و ڕووباره‌کان، گوێی سرووشت پڕناکه‌ن. ته‌نیا هه‌ر مه‌له‌ جوانه ئێسکسووکه‌ باڵنه‌خشینه‌‌کان، به‌ چریکه‌ و ئاوازی خۆشیان، گۆرانیی بۆ ژیان ناچڕن. ته‌نیا هه‌ر گه‌ردوون ڕووناک و خه‌ڵک دڵخۆش نابن. ته‌نیا هه‌ر دڵداران پێک ناگه‌ن و شایی ناگێڕن. ته‌نیا هه‌ر هاوڕێ و دۆسته‌ خۆشه‌ویسته‌کان، جێژنه‌پیرۆزه‌ له‌ یه‌کدی ناکه‌ن و په‌یمانی هاوڕێیه‌تی نوی ناکه‌نه‌وه‌. ته‌نیا هه‌ر جێژنی خۆشیی و شادیی نییه‌. ته‌نیا هه‌ر زه‌وی ده‌س له‌ ملی ئاسمان ناکا و پێکه‌وه‌ سه‌ماناکه‌ن. به‌ڵکوو جگه‌ له‌ ئه‌وه‌ی نه‌ورۆز، مژده‌ی وه‌رزێکی سکپڕی نوێ به‌ کورد ده‌دا، له‌ هه‌مان کاتیشدا، به‌ سه‌ره‌تای ده‌سپێکردنی ساڵێکی نوێش داده‌نرێ. واته‌: (21)ی مانگی (3)ی هه‌موو ساڵێ، به‌ یه‌که‌مین ڕۆژی نوێی سه‌ری ساڵی کوردیی ده‌ژمێررێ. چونکه‌ له‌ ئه‌و ڕۆژه‌دا، شه‌و و ڕۆژ یه‌کسانده‌بن! 
وه‌ک ڕه‌وانشاد (شێخ موحه‌ممه‌دی خاڵ)یش، (59) ساڵ له‌مه‌وبه‌ر نووسیوێتی: (شه‌وی 21. 3. 1958، له‌ کاژێری 12ی نیوه‌شه‌ودا، ڕۆژ له‌ که‌لووی نه‌هه‌نگه‌وه‌ چووه‌ ناو که‌لووی به‌رخ، شه‌و و ڕۆژ وه‌ک یه‌ک وه‌ستانه‌وه‌. واته‌ شه‌و 12 کاژێر  و ڕۆژیش 12 کاژێره‌، نه‌ ئه‌و زۆر سته‌م له‌ ئه‌م، نه‌ ئه‌میش زۆر و سته‌م له‌ ئه‌و ده‌کا.)(16،22).
هه‌روه‌ها جێژنی نه‌ورۆز لای کورد، واتا و بایه‌خێکی گرنگی نه‌ته‌وه‌یی و ڕامیاریی هه‌یه‌. به‌ سیمبۆڵی خه‌بات و شۆڕش ده‌ژمێررێ. به‌ نیشانه‌ی سه‌ربه‌خۆیی و ئازادیی ده‌ناسرێ‌. به‌ هانده‌رێکی گه‌وره‌ی ڕێی ڕزگاریی و خۆشیی داده‌نرێ. چونکه‌ نه‌ورۆز، جێژنی هه‌موو تاکێکی کورده‌، نیشانه‌ی سه‌رکه‌وتن و سه‌رفرازیی گه‌له‌. دژی سته‌م و زۆرداریی مرۆڤ و سرووشت، به‌ شۆڕشێکی درێژخایه‌نی مێژوویی کورد ئه‌ژمارده‌کرێ. 
به‌ کورتی: دوای ئه‌وه‌ی (کاوه‌ گه‌له‌که‌ی خۆی له‌ده‌س‌ زوحاک رزگارکردووه‌، جارێکی تر نه‌ورۆز، به‌ ئازادیی و سه‌رفرازیی موتووربه‌کراوه‌ و جێژن بووه‌ به‌ (3) جێژن: جێژنی دامه‌زراندنی یه‌که‌م ده‌وڵه‌ت و جێژنی ڕزگاربوون له‌ قاتوقڕیی زستان و جێژنی ڕووخاندنی شایه‌کی زۆرداری خاوه‌ن ڕژێمێکی کۆیله‌یی.)(3،30).  
جۆره‌کانی هۆنراوه‌ی نه‌ورۆز ‌
گه‌لێ له‌ هۆنه‌رانی کورد، چ له‌ کۆن و چ له‌ سه‌رده‌می نوێماندا، هۆنراوه‌یان بۆ نه‌ورۆز گوتووه‌. هێندێ هۆنه‌ریشمان هه‌بوون، پتر له‌ هۆنراوه‌یه‌کیان داناوه‌. به‌ شیوه‌یه‌ ده‌توانم، له‌ باسی نه‌ورۆزدا، هۆنه‌ره‌کان به‌سه‌ر چه‌ن ده‌سته‌یه‌کدا دابه‌شکه‌م، چونکه‌ هۆنه‌ره‌کانی کورد، به‌ چه‌ن جۆرێکی جیاواز، هۆنراوه‌یان بۆ نه‌ورۆز هۆنیوه‌ته‌وه‌.
1.هێندێ هۆنه‌ر هه‌بوون، ته‌نیا هه‌ر وه‌ک سه‌ره‌تای که‌ژی به‌هار و ساڵی نوێی کوردیی، له‌ جێژنی نه‌ورۆزیان ڕوانیوه‌ و باسیانکردووه‌. ته‌نیا به‌ گوڵوگوڵزار، ئاووهه‌وا، ده‌شتوده‌ر، چیاوچۆڵ، ئاوازی بولبول و چریکه‌ی مه‌ل، ئاسمانی ڕوون و شین ... دا هه‌ڵیانداوه. ‌واته‌ وه‌ک جێژنێکی سرووشتیی، له‌ یادی ڕۆژی نه‌ورۆزیان ڕوانیوه‌. ئه‌مانه‌ش پتر خۆیان له‌ هۆنه‌ره‌ کلاسیکییه‌کاندا ده‌بیننه‌وه‌. بۆ نموونه‌: (حه‌مدیی) هۆنه‌ر، ساڵی (1925)، به‌ (36) دێره‌ هۆنراوه‌ی گه‌لێ جوان گوتوویه‌تی:
به‌هبه‌ه، چه‌ن رۆژێکی نه‌وه‌     
 هه‌یهه‌ی، چه‌ن عومرێکی نه‌وه‌
هه‌وا، ده‌ریایی پڕته‌وه‌             
گوڵ بۆ چه‌مه‌ن، به‌سه‌ر ڕه‌وه‌
سه‌وزه‌، جڵه‌وکیشی ئه‌وه‌         
دنیا، وه‌ک باسی خوسره‌وه‌ه‌
شیرینه‌ جیی سه‌یرانه‌که‌م
 ئه‌ما بده‌ی، جێژنانه‌که‌م   (3،161)
   *   *   *
2.هێندێ هۆنه‌ری دیکه‌ هه‌بوون، باری نه‌ته‌وه‌یی و ڕامیاریی کوردیان، له‌گه‌ڵ که‌ژی به‌هاردا تێکه‌ڵکردووه‌ و به‌ شێوه‌یه‌کی زۆر جوان ڕازاندوویانه‌ته‌وه‌. بۆ نموونه‌: (کامه‌ران موکری) نووسیوێتی:
نه‌ورۆز گوڵاڵه‌ی نایه‌ سه‌ر په‌رچه‌م    
نێرگسی ڕشته‌، ده‌شت و که‌نار و چه‌م
له‌گه‌ڵ توانه‌وه‌ی سه‌هۆڵا چرۆ   
تیایا توایه‌وه‌، پرشنگی ئاسۆ
ئه‌م ڕۆژه‌ ته‌نیا، بۆ به‌هار نییه‌
هه‌ر جێژنی گوڵ و لاله‌زار نییه‌
یادی ڕۆژێکه‌، کوردی قاره‌مان   
قه‌ڵاسه‌خته‌که‌ی، دوشمنی ڕمان
کورد دلێرانه، خۆی ئه‌دا به‌کوشت   
بۆ ئازادیی بوو، خوێناوی ئه‌ڕشت
(11،25)
    *   *   *
3.هێندێ هۆنه‌ری دیکه‌ش هه‌بوون، جه‌ختیان له‌سه‌ر لایه‌نه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌که‌ی نه‌ورۆز کردووه‌، زۆر بایه‌خیان به‌ باسی که‌ژی به‌هار نه‌داوه‌. بۆ نموونه‌: (کامیل ژیر)، له‌ هۆنراوه‌ی نه‌ورۆزی کورددا، به‌ (7) چوارینه‌ گوتوویه‌تی:
ئه‌مڕۆ نه‌ورۆزه‌، جه‌ژنه‌ هه‌رایه‌
‌سه‌ر پڕ له‌ سۆزی، شایی و ئاهه‌نگه
(کوردستان)، به‌رگی ئاڵوواڵایه‌
بووکی ڕازاوه‌ و فریشته‌ی شه‌نگه‌
‌گزنگی زه‌ردی، خۆری زێڕ دیمه‌ن
ئه‌دا له‌ لووتکه‌ی، چیای سپیپۆش
له‌ گوڵاڵه‌ی سوور، سه‌وزه‌گیای چیمه‌ن
به‌هه‌شتی ژینه‌، کوردستانی خۆش
ئه‌مڕۆ له‌ لای من، خه‌نه‌به‌ندانه‌
ئاڵای چوار ره‌نگم، لا هه‌ڵکراوه‌
سوور گوڵ و سپی به‌فری کێوانه‌
سه‌وزی چیمه‌ن و زه‌ردی هه‌تاوه‌
سرووشتیش ئه‌ڵێ: کوردی قاره‌مان
ئه‌بێ، سه‌ربه‌خۆ هه‌ڵکا ئاڵاکه‌ی
یه‌کبگرێته‌وه‌، کوردستانی جوان
دیلیی و ژێرده‌ستیی، ئیتر هه‌تا که‌ی؟
مژده‌م ئه‌داتێ، نه‌ورۆزی ئه‌م سال
باوه‌ڕی هه‌یه‌، تازه‌یه‌ و ورده‌
پیرۆز و به‌رز و ڕۆشن و ساماڵ
تاکه‌ ڕێبازی، نه‌ته‌وه‌ی کورده‌
به‌ڵێنبێ، ئێمه‌ی کوردی کوردپه‌روه‌ر
مژده‌ و باوه‌ڕی تازه‌ له‌به‌رکه‌ین
کوردایه‌تی بێ، ڕێمان هه‌تا سه‌ر
به‌م بڕوایه‌وه‌، دوژمن به‌ده‌رکه‌ین
به‌ باوه‌ڕی نوێ، ئه‌م (کوردستان)ه‌
ئه‌بێ ڕازاوه‌ و ئاوا و پیرۆزبێ
ببێ به‌ ڕووگه‌ی، ڕووی ئه‌م جیهانه‌
هه‌میشه‌ به‌رگی، وه‌کوو نه‌ورۆز بێ   (12،33-34)
  *   *   *
4.کاتێ له‌نێو ڕیزه‌کانی نه‌ته‌وه‌ی کوردیشدا، باوه‌ڕی ڕامیاریی و ئایدۆلۆژیا پێشکه‌وتووه‌، بزووتنه‌وه‌ی ڕووناکبیریی گه‌شه‌یکردووه‌، بیری چینایه‌تی، له‌ هۆنراوه‌ی هێندێ له‌ هۆنه‌ره‌ چه‌په‌کانی کورددا ڕه‌نگیداوه‌ته‌‌وه‌، لێکدانه‌وه‌یه‌کی تایبه‌تی و نوێیان، بۆ نێوه‌ڕۆکه‌ چینایه‌تییه‌که‌ی و ڕاپه‌ڕینه‌که‌ی (کاوه‌) کردووه‌. (کاوه‌)یان وه‌ک سه‌رکرده‌یه‌کی چینی چه‌وساوه‌ و (زوحاک)یشیان، وه‌ک سیمبۆڵی چه‌وساندنه‌وه‌ و زۆرداریی، له‌ هۆنراوه‌ی کوردییدا پێشکه‌شکردووه‌. 
5.له‌ دوای یه‌که‌مین جه‌نگی جیهانیشه‌وه‌، زۆربه‌ی هۆنراوه‌کان، پتر مۆرکێکی نه‌ته‌وه‌یی و ڕامیارییان پیوه‌ دیاره‌. نێوه‌ڕۆکێکی نه‌ته‌وه‌یی به‌هێز له‌ خۆیان ده‌گرن. بۆ نموونه‌: پاشای (کوردستان) و هۆنه‌رێکی ده‌نگدلێری وه‌ک (شێخ مه‌حموودی حه‌فید) فه‌رموویه‌تی:
(فه‌رهاد)ی کێوی کوردم و هاواری کورد ئه‌که‌م
دوژمن به‌ پیکی (کاوه‌)، وه‌کوو شیشه‌ وردئه‌که‌م   (5)
*   *   * 
نه‌ورۆز و پیره‌مێرد
هه‌ڵبه‌ته‌، جه‌ژنی نه‌ورۆز، به‌ شێوه‌یه‌کی سه‌رسووڕمێنه‌ر، کاری له‌ ده‌ماری هه‌ست و هۆشی (پیره‌میرد)ی بلیمه‌ت کردووه‌. هه‌رچه‌نده‌ ده‌سیشی کورتبووه‌، که‌چی له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا، هه‌موو ساڵێ به‌ جوانترین شێوه‌، یادی نه‌ورۆزی کردووه‌ته‌وه‌. ژن و پیاو، کیژ و کوڕ، گه‌وره‌ و پچووک، پیر و لاوی، له‌ کارێزی (وه‌ستاشه‌ریف) کۆکردووه‌ته‌وه‌، ده‌واریانهه‌ڵداوه‌، مه‌نجه‌ڵه‌ یاپراخیان لێناوه‌، زۆر به‌ خۆشیی ڕایانبواردووه‌، هۆنراوه‌یان خوێندووه‌ته‌وه‌، گۆرانیی خۆشیان چڕیوه‌، زه‌رد و سوور تێکه‌ڵاوبوون، ده‌نگی ده‌هۆڵ و زیڕه‌ی زوڕنا، هه‌موویانی مه‌ست و سه‌رخۆشکردووه‌، تا توانیویانه‌، تێرتێر هه‌ڵپه‌ڕیون، به‌ جارێ ئه‌و ده‌شت و دۆڵه‌ ڕه‌نگینه‌یان، هێناوه‌ته‌ جۆشوخرۆش. ئاخر نه‌ورۆز و (پیره‌مێرد)، ته‌واوکه‌ری یه‌کدین و له‌ یه‌کدی جیانابنه‌وه‌. هه‌ر ئه‌ویش بوو، جێژنی نه‌ورۆزی له‌نێو کورددا زیندووکرده‌وه‌، با بزانین، چۆن؟!
هۆنراوه‌ نه‌مره‌که‌ی (پیره‌میرد)، که‌ پتر له‌ (60) ساڵ له‌مه‌وبه‌ر دایناوه‌، نه‌ورۆزی گڕ و ئاشتیی، نه‌ورۆزی به‌هار و خۆشیی، نه‌ورۆزی قوربانیدان و سه‌رکه‌وتن، چ جۆره‌ ئاگرێکی به‌تینی، له‌نێو دڵ و ده‌روونی، ڕۆڵه‌کانی ئه‌م نه‌ته‌وه هه‌ژاره‌ بنده‌سه‌‌‌دا کردووه‌ته‌وه‌، وا به‌ ئه‌و شێوه‌یه‌، ڕۆڵه‌کانی کورد، زۆر به‌ خۆشیی، شانازیی و سه‌ربه‌رزییه‌وه‌ ده‌یڵێنه‌وه‌؟!!
ئە‌م ڕۆژی ساڵێ تازه‌یه‌، نه‌ورۆزه‌ هاته‌وه‌
جه‌ژنێکی کۆنی کورده‌، به‌ خۆشیی و به‌هاته‌وه‌
چه‌ند ساڵ، گوڵی هیوای ئێمه‌، پێپه‌ستبوو، تاکوو پار
هه‌ر خوێنی لاوه‌کان بوو، گوڵی ئاڵی نه‌وبه‌هار
ئه‌و ڕه‌نگه‌ سووره‌ بوو، که‌ له‌ ئاسۆی بڵندی کورد
مژده‌ی به‌یانی، بۆ گه‌لی دوور و نزیک ئه‌برد
نه‌ورۆز بوو، ئاگرێکی وه‌های خسته‌ جه‌رگه‌وه‌
لاوان به‌ عه‌شق ئه‌چوون، به‌ به‌ره‌وپیری مه‌رگه‌وه‌
ئه‌وا ڕۆژهه‌ڵات، له‌ به‌نده‌نی به‌رزی وڵاته‌وه‌
خوێنی شه‌هیده‌، ڕه‌نگی شه‌فه‌ق شه‌وقئه‌داته‌وه‌
تا ئێسته‌ ڕووی نه‌داوه‌، له‌ تاریخی میلله‌تا
قه‌ڵغانی گوله،‌ سنگی کچان بێ له‌ هه‌ڵمه‌تا
پێی ناوێ، بۆ شه‌هیدی وه‌ته‌ن شیوه‌ن‌ و گرین
نامرن ئه‌وانه‌ی، وا له‌ دڵی میلله‌تا ئه‌ژین     (2، 119-120)
*   *   * 
چه‌ن نموونه‌یه‌، له‌ نه‌ورۆزه‌ هۆنراوه‌
ئیدی به‌ ئه‌و شێوه‌یه‌، تا هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی کورد، له‌ دڵ و ده‌روونی ڕۆڵه‌کانی نه‌ته‌وه‌ی کورددا په‌ره‌یسه‌ندبێ و جوشیخواردبێ، چ له‌ کۆن و چ له‌ سه‌رده‌می نوێماندا، به‌ ده‌یان هۆنه‌ری کورد، هۆنراوه‌ی گه‌لێ جوانیان، بۆ ئه‌م جه‌ژنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ پیرۆزه‌ هۆنیوه‌ته‌وه‌. بۆ نموونه‌: (شیخ نووری شێخ ساڵح) نووسیوێتی:
ئاگری نه‌ورۆز، به‌ شاپڵیته‌ و په‌ڕۆ ناکرێته‌وه‌
زوو ببێته‌ خۆڵه‌مێش و تینی دابمرێته‌وه‌
ئاگری نه‌ورۆز، به‌ گیان و دڵ ئه‌بێ، خۆشکرێ
گه‌ر به‌ خووڕ، (دیجه‌له‌) و (فوورات)ی بێته‌ سه‌ر، نه‌کوژێته‌وه‌  
(17، 298-299)
*   *   *
(گۆران) چه‌ن هۆنراوه‌یه‌کی بۆ جه‌ژنی نه‌ورۆز داناوه‌. یه‌کێ له‌ ئه‌و هۆنراوه‌ جوان و پڕ واتا به‌رزانه‌ی ئه‌وه‌یه‌، له‌ (جه‌ژنی نه‌ورۆ)دا، به‌ (16) دێڕ گوتوویه‌تی:
به‌ سووڕێکی تر، ئه‌ستێره‌ی ئینسان گر
قه‌ومی کۆنی، خسته‌وه‌ جه‌ژنی ئاگر
کام قه‌ومی کۆن؟! کام جه‌ژنی به‌رز و پیرۆز؟!
قه‌ومی (مادیی)، جه‌ژنی بڵندی (نه‌ورۆز)    (14،193-194)
 *   *   *
(حه‌مه‌ساڵح دیلان)، له‌ هۆنراوه‌ی (نه‌ورۆز)دا و ساڵی (1953) گوتوویه‌تی:
ئاوڕێ ..... ئاوڕێکی دوور
له‌ ڕۆژێ ..... ڕۆژێکی سوور
 ئاوڕێ، له‌ ڕۆژێکی سوور
له‌ ته‌ختێ، هه‌ڵگه‌ڕایه‌وه‌
له‌ کارێ، ده‌نگیدایه‌وه‌
له‌ گه‌لێ، چۆن ژیایه‌وه‌

پاشان گوتوویه‌تی:
ئاوڕێ ..... له‌ چه‌کوش به‌ شان
له‌ (کاوه‌)ی قاره‌مان
که‌ سنگی کرده‌وه‌
گه‌لی له‌ پشته‌وه‌
گره‌وی برده‌وه‌     (15،89-91) ‌
      *   *   *
هه‌ر له‌ باره‌ی جێژنی نه‌ورۆزه‌وه‌، (ع. ع. ش) گوتوویه‌تی:
جه‌ژنه‌، جه‌ژنی کوردستانه‌، جه‌ژنی نه‌ورۆزه‌
به‌ تیشکی ئاگر ئه‌نووسم، جه‌ژنه‌ پیرۆزه‌
چاوگی ئاگر، هێز و گیانمه‌
باوه‌ڕی به‌رزی، کوردستانمه‌
سه‌یرکه‌ن، سه‌یرکه‌ن، سه‌یرکه‌ن
شاخ و ده‌شت و شار و گوندم، تاویسه‌ندووه‌
گۆڕی مه‌رگی دوژمنانم، لێ هه‌ڵکه‌ندووه‌
پڕ به‌ ده‌م بانگئه‌که‌م، سه‌ربه‌ستیم ئه‌وێ

کوردستانم جێی شێرانه‌، ئه‌بێ سه‌رکه‌وێ
شه‌رته‌ گه‌ر وایه‌، بسووتێم و نه‌مێنم
به‌ ڕووناکی له‌شم، په‌رده‌ی شه‌و بدڕێنم
سه‌یرکه‌ن، سه‌یرکه‌ن، سه‌یرکه‌ن
جه‌رگ ئه‌سووتێ، بۆکڕوزی گه‌ییه‌ ئاسمان
تا له‌ ئێوه‌ ئاشکرابێ، ئه‌ی گه‌لی جیهان
مێژوومان چه‌ند (زوحاک) و ماری خسته‌ چال
چه‌ند که‌سی کرد به‌ گوڵ، بۆ به‌هاری ساڵ (6،38-39)
    *   *   *
(خالید دلێر)، چه‌ن هۆنراوه‌یه‌کی کورت و درێژی، سه‌باره‌ت به‌ جیژنی نه‌ورۆز داناوه‌. بۆ نموونه‌: ساڵی (1965) له‌ هۆنراوه‌ی (نه‌ورۆزی دوور ولات)دا گوتوویه‌تی:
ساڵێکی تریش، وا ده‌هاته‌وه‌
ڕۆژی نه‌ورۆزی کورد، هه‌ڵهاته‌وه‌
به‌م هاتنه‌وه‌یه‌، نه‌ورۆز ئه‌م جاره‌ش
ده‌رسی تێکۆشان دائه‌داته‌وه‌      
(9،192-193)                    
    *   *   *
له کۆتاییشدا، هه‌ر ئه‌وه‌ ماوه‌ بڵێم: وه‌ک مشتێ له‌ نموونه‌ی خه‌روارێ، گوڵه‌نه‌ورۆزێکی به‌هاره‌، له‌ باخی هۆنراوه‌ی کوردیی ده‌چنم، خوانی جێژنی ڕۆژی نه‌ورۆزی ساڵی (2717)ی کوردیی پێ ده‌ڕازێنمه‌وه‌، پێشکه‌ش به‌ ڕۆڵه‌ نیشتمانپه‌روه‌ره‌کانی کوردی ده‌که‌م. له‌گه‌ڵ (شیخ سه‌لام)ی هۆنه‌ریشدا، جێژنه‌پیرۆزه‌ له‌ هه‌موو کوردێکی دڵسۆزی خاک و نه‌ته‌وه‌که‌م ده‌که‌م و ده‌ڵیم:
جێژنی نه‌ورۆزتان، یا خوا پیرۆزبێ
شه‌وتان هه‌ر ڕۆژ و ڕۆژتان، هه‌ر نه‌ورۆزبێ
هه‌ر ئه‌م ڕۆژه‌ بوو، (کاوه‌)ی کوردی گورد
مێشکی (زوحاک)ی، به‌ چه‌کوش وردکرد
(7،217)
                *   *   *
تێبینی:
ناوی سه‌رچاوه‌کانم، به‌پێی سیسته‌مێکی ڕووسیی نووسیوه‌. بۆ نموونه‌: (7،217) ژماره‌ (7) ناوی سه‌رچاوه‌که‌یه‌. به‌ڵام‌ (217) ژماره‌ی لاپه‌ره‌که‌یه‌تی‌. 

سه‌رچاوه‌کان:
1.ئه‌حمه‌د سه‌یید عه‌لی به‌رزنجی، پێویستی ئه‌و شیعرانه‌ی که‌ پێویست نین، چاپی 1، جاپخانه‌ی سوله‌یمانیی، 2000. ل
2.پیره‌مێردی نه‌مر، دیوان، نووسینی موحه‌ممه‌د ره‌سووڵ هاوار ...
3.حه‌مدی، دیوان، چ 1، چاپخانه‌ی ئۆفیست،  به‌غدا، 1984. 
4.حیلمی عه‌لی شه‌ریف، داستانی نه‌ورۆز و نه‌ورۆزی کوردستان، چ 1، چاپخانه‌ی دارئه‌لحوره‌ی، به‌غدا، 1991.
5.ڕۆژنامه‌ی هاوکاری، ژماره‌ 210، ڕۆژی 21. 3. 1974.
6.سروود بۆ قوتابیان، له‌ بڵاوکراوه‌کانی کتێبخانه‌ی زێوه‌ر، چاپخانه‌ی ڕاپه‌ڕین، سوله‌یمانیی، 1971.
7.سه‌لام، دیوان، چ 2، چاپخانه‌ی ئه‌لحه‌وادس، به‌غدا، 1971.
8.شه‌فیق سابیر، جه‌ژنی دارودره‌خت، هیوا، گۆڤار، ژماره‌ 9، ساڵی 1، به‌غدا، مارت، 1958.
9. عبدالرحمن زه‌نگنه‌، نه‌ورۆزنامه‌، چ 1، چاپخانه‌ی ئه‌لجاحیز، به‌غدا، 1958.
10. علا‌والدین سجادی، مێژوویه‌کی کورتی نه‌ورۆز، وه‌ کورد و خزمه‌تکردنی به‌ سه‌قافه‌تی عه‌ره‌ب، هیوا، گۆڤار، ژماره‌ 32، ساڵی 4، 1961.    
11. کامه‌ران موکری، نه‌ورۆز، هیوا، گۆڤار، ژماره‌ 9، ساڵی 1، به‌غدا، مارت، 1958.
12. کامیل ژیر، کوردایه‌تی، چ 1، چاپخانه‌ی نه‌جاح، به‌غدا، 1960.
13. کاکه‌ی فه‌لاح، دیوان، چ 1، چاپخانه‌ی ئه‌لحه‌وادس، به‌غدا، 1980.
14. گۆران، دیوان، به‌رگ 1، چاپی 1، به‌غدا، 1980.
15. محه‌مه‌د ساڵح دیلان، دیوان، چاپی 1، چاپخانه‌ی سۆمه‌ر، به‌غدا، 1987.
16. شێخ محه‌مه‌دی خاڵ، به‌هار، هیوا، گۆڤار، ژماره‌ 9، ساڵی 1، به‌غدا، مارت، 1958.
17. شیخ نووری شیخ ساڵح، دیوان، به‌رگی یه‌که‌م، به‌شی 2، چ 1، چاپخانه‌ی ئه‌لجاحیز، به‌غدا، 1989. 


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7342
16/8/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ ماڵئاواییه‌کی خه‌مناک 16/8/2017
‌ پریمه‌رلیگ، له‌ نێوان له‌سه‌ركارلابردنی راهێنه‌ران و زۆری رێژه‌ی هانده‌راندا 16/8/2017
زانست
‌ چاوه‌ڕوان مه‌به‌ تینووت بێت .. هه‌میشه‌ ئاو بخۆره‌وه‌ 16/8/2017
‌ خانمی ئاسمان، له‌ نێوان ڕابتۆری ئه‌مریكی و( T-50) روسیی دا 16/8/2017
‌ ژیان لە دەرەوەی زەوی دەدۆزرێتەوە 14/8/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP