هێرۆ كورده‌: نووسین كه‌س له‌ هیچ شتێ‌ رزگار ناكات
هێرۆ كورده‌: نووسین كه‌س له‌ هیچ شتێ‌ رزگار ناكات ‌ 15/6/2017
هێرۆ كورده‌ یه‌كێك له‌ ژنه‌ چالاك و لێهاتووه‌كانی بواری شیعرو رۆژنامه‌وانی و به‌تایبه‌تتر ژنێكه‌ جیاواز ده‌نووسێت و به‌رده‌وام ده‌یه‌وێ سه‌ركێشی له‌گه‌ڵ ئه‌و نه‌ریته‌ باوانه‌ بكات كه‌ ته‌واوی كۆمه‌ڵگه‌ی خستووه‌ته‌ ژێر كۆنترۆڵی خۆیه‌وه‌، ئه‌م بۆ دۆخێكی وه‌ك ئێستای واقیعی كۆمه‌ڵایه‌تی فه‌رهه‌نگی كاریگه‌ری ئه‌رێنی له‌سه‌ر دۆخی ژنبوون ده‌بێت و لێره‌وه‌  ده‌كرێ‌ ژنه‌كانی دیكه‌ش ده‌ست بۆ تابۆكراوه‌كان به‌رن، ئه‌مه‌ له‌ لای هێرۆ له‌ قووڵایی شیعره‌كانیشیدا ره‌نگیداوه‌ته‌وه‌، به‌تایبه‌تی له‌و دیوانه‌دا كه‌ به‌ناوی «ده‌نووسم یوسف»ه‌، بۆ وه‌ڵامی چه‌ند پرسیارێكی ئه‌ده‌بیی، ئه‌ده‌ب و هونه‌ر ئه‌م گفتوگۆیه‌ی له‌گه‌ڵدا كرد.  
سازدانی: ئه‌ده‌ب و هونه‌ر
*ئەگەرچی ئەم پرسیارە زۆر دەکرێ و وەکو پرسیارێکی باوی لێهاتووە بەڵام دەپرسم هێرۆ كورده‌ بۆچی ده‌نووسێت؟ 
 -ده‌نووسم تا له‌ خۆم تێبگه‌م، ده‌نووسم تاكو ئه‌و باره‌ قورسه‌ی به‌سه‌ر شانمه‌وه‌یه‌ سووك بكه‌م، ده‌نووسم تاكو درێژه‌ به‌و گه‌مه‌یه‌ بده‌م كه‌ زمان له‌گه‌ڵ وشه‌ و رسته‌دا ده‌یكات، نووسین بۆمن گه‌مه‌یه‌كی جوانه‌ له‌گه‌ڵ خودی خۆم، ده‌نووسم له‌ جیاتی رۆیشتن، ده‌نووسم له‌ جیاتی ئاخافتن، ده‌نووسم له‌ جیاتی زۆرشت و زۆر كات و زۆر شوێن، گه‌ر نه‌نووسم له‌وانه‌یه‌ له‌ زمان و له‌ پێ‌ بكه‌وم، چونكه‌ نووسین ده‌توانێ‌ قه‌ره‌بووی زۆر شت و كه‌س و شوێن و كات بۆ نووسه‌ر بكاته‌وه‌، من بڕوام به‌وه‌ نییه‌ نووسین كه‌س له‌ هیچ شتێ‌ رزگار بكات، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ زۆرجار چه‌رمه‌سه‌رییه‌ به‌ڵام گه‌ر نووسه‌ر نه‌نووسێت ئه‌وه‌ رژاندنی ئه‌و هه‌موو بیر و هه‌سته‌ی له‌ گیانیدایه‌ نه‌فه‌سی ته‌نگ ده‌كات.
*چۆن ده‌ڕوانیته‌ پڕۆسه‌ی نووسین، یان نووسین لای تۆ چی دەگەیەنێ؟ 
-بۆمن هه‌میشه‌ نووسین جۆرێك بووه‌ له‌ ته‌لیسم كه‌ نه‌متوانیوه‌ بیبڕم، پێم وایه‌ نووسین به‌هێزترین په‌رجووه‌ ئینسان دۆزیبێتییه‌وه‌، چه‌نده‌ ده‌قێك سه‌رسامم ده‌كات ئه‌وه‌نده‌ش پرۆسه‌ی نووسینه‌وه‌ سه‌رسامم ده‌كات، له‌ ته‌مه‌نی دوازده‌ ساڵانه‌وه‌ من به‌رده‌وام بیرله‌وه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌ نووسین له‌ كوێوه‌ دێت، بۆ كوێ‌ ده‌ڕوات و چۆن دێت؟ ئه‌وه‌ كه‌ی زمان بڕیار ده‌دات شیعر بڵێت كه‌ی بڕیار ده‌دات جنێو دروست بكات؟ هه‌میشه‌ پاش نووسینی شیعرێك یان په‌خشانێك بیرم له‌وه‌ كردووه‌ته‌وه‌ چۆن ئه‌م چنین و تانوو پۆیه‌ دروست بووه‌؟ بۆ من نووسین سه‌یرترین كرده‌یه‌ كه‌ ده‌یكه‌م و هه‌میشه‌ له‌زه‌ت له‌وه‌ ده‌بینم كه‌ به‌ر ته‌لیسمێك كه‌وتووم و ده‌كه‌وم و هه‌ستده‌كه‌م له‌زه‌تی نووسه‌ر بوون و نووسین هه‌ر ئه‌و به‌ركه‌وتنه‌یه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و ته‌لیسمه‌ ئه‌و سیحره‌ نادیاره‌ی زمان ده‌ته‌قێنێته‌وه‌ و هه‌ست له‌ ماده‌یه‌كی نادیاره‌وه‌ ده‌كات به‌ وشه‌ و رسته‌، گه‌ر بیركردنه‌وه‌م له‌ پڕۆسه‌ی نووسین نه‌بووایه‌ ئه‌وه‌ هه‌رگیز نووسین بۆ من سه‌رنج راكێش نه‌ده‌بوو، به‌ڵام كه‌ هه‌ست و هۆشم بۆ ئه‌وه‌ ته‌رخان ده‌كه‌م كه‌ بۆ ئینسان ده‌نووسێت؟ چۆن ده‌نووسێت، ئه‌مه‌ واده‌كات درێژه‌ به‌و یارییه‌ بده‌م و له‌زه‌تی زۆرتر چنگ بخه‌م. 
*تۆ وه‌ك ژنێك جیاوازی له‌ ده‌ربڕینی شیعریدا له‌گه‌ڵ نه‌وه‌ی خۆت، ئه‌و ره‌گه‌زه‌ جیاوازانه‌ چین كه‌ تۆ له‌ شیعرییه‌تدا به‌ریان ده‌كه‌ویت؟
-ئه‌وه‌ روونه‌ كه‌ ره‌گه‌زی خه‌یاڵ سه‌ره‌كیترین ره‌گه‌زی شیعره‌، بۆمنیش هه‌روایه‌، به‌ڵام خه‌یاڵێكی هه‌روا ساده‌ و روون نا، حه‌زم له‌وه‌ نییه‌ خه‌یاڵم كه‌ چووه‌ سه‌ر زمانم ئاسان خۆی به‌ده‌سته‌وه‌ بدات، هه‌ست و حه‌ز و خه‌یاڵی ژنێتی خۆم ره‌گه‌زی سه‌ره‌كییه‌ لای من، هاوكات ته‌رخانكردنی خه‌یاڵ و ده‌ربڕینم له‌ ده‌قی ئیرۆتیكیدا كه‌ ئه‌مه‌ بۆ من هه‌م سه‌ختییه‌ هه‌م له‌زه‌ت به‌خش، چونكه‌ مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ بیرۆكه‌ی سه‌ختدا مرۆڤ ئاسووده‌ ده‌كات.
*ئه‌گه‌ر چی منداڵی زۆربه‌مان به‌ پڕۆسه‌یه‌كی شیعریی نادیاردا تێپه‌ڕیوه‌، ده‌كرێ‌ بزانین  تۆ چۆن له‌گه‌ڵ مناڵی شیعردا به‌ریه‌ك كه‌وتن؟
-گه‌ر مه‌به‌ستت ئاشنابوونی من بێت به‌ خوێندنه‌وه‌ی شیعر، ئه‌وه‌ به‌ داخه‌وه‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌ خێزانێكدا گه‌وره‌ بووم كه‌ كتێب دوا شت بووه‌ بێته‌ ماڵه‌وه‌، ته‌نانه‌ت تا بووم به‌ بیست ساڵانیش قورئان له‌ ماڵماندا نه‌بووه‌، بۆیه‌ ته‌نیا له‌ كتێبی قوتابخانه‌ و گۆڤاری منداڵاندا به‌ر شیعر كه‌وتووم و بۆ له‌به‌ركردنی شیعر زۆر زیره‌ك بووم، به‌ڵام هۆكاری زیره‌كییه‌كه‌م ئه‌وه‌ بوو له‌ منداڵییه‌وه‌ پرسیار بوو له‌لام كه‌ شیعر چییه‌؟ بۆچی ئه‌م ده‌قه‌ ئه‌وه‌نده‌ ئاسان له‌سه‌ر زمانم ده‌خزێ‌، كه‌ بیرم له‌ شاعیر ده‌كرده‌وه‌ هه‌ستێكی سه‌یر و پێكه‌نیناویم هه‌بوو، پێم وابوو شاعیر وه‌ك خوا ونه‌، كه‌ سێكه‌ له‌ شوێنێكی به‌رز كه‌س نایبینێت و دوو ده‌ستی گه‌وره‌ی هه‌یه‌، ئه‌مه‌ خوێندنه‌وه‌ی من بوو بۆ شیعر، به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌ نووسین هه‌نگاو به‌ هه‌نگاو هه‌موو شتێكم بیره‌ چونكه‌ سه‌ره‌تای نووسینی من له‌ ته‌مه‌نی دوازده‌ ساڵانمه‌وه‌ بوو، ئێستاش ده‌فته‌ری شیعره‌كانم ( بێگومان بۆ ئه‌وكات شیعر بوون) ماوه‌، ئێواره‌یه‌ك له‌ پڕ شتێكم نووسی، دواتر شیعرێكی تر و دوانی تر ئیتر به‌دزییه‌وه‌ ده‌چوومه‌ ژوورێك و به‌رده‌وام ده‌منووسی و هه‌ستم ده‌كرد گه‌مه‌ ده‌كه‌م، شتێكی ئه‌وه‌نده‌ نهێنی ده‌كه‌م كه‌ كه‌س په‌ی پێ‌ نه‌بردووه‌، به‌ڵام ئاستی زمان و مه‌عریفه‌م زۆر خراپ بوو، هیچیشم نه‌خوێنده‌وه‌ و هه‌ر ده‌منووسی، به‌ڵام ئه‌و خراپییه‌ رۆڵی هه‌بوو له‌وه‌ی من فێرم له‌ جیاتی قسه‌ كردن و له‌ جیاتی زۆر شت بنووسم و توانای ده‌ربڕین و زمانم تاقی بكه‌مه‌وه‌. هه‌رچه‌نده‌ منداڵی من له‌ شیعردا به‌ پڕۆسه‌یه‌كی ناهۆشیاردا تێپه‌ڕ بووه‌ به‌ڵام قبوڵم كردووه‌ و ره‌تیناكه‌مه‌وه‌، چونكه‌ زۆربه‌ی نووسه‌ران منداڵییان به‌و شێوه‌یه‌ بووه‌ به‌هۆی ئه‌وه‌ی خوێندنه‌وه‌ به‌گشتی و خوێندنه‌وه‌ و ناسینی شیعر به‌تایبه‌تی له‌لای ئێمه‌ كلتوور نه‌بوو.
*زۆرجار قسه‌ له‌سه‌ر بوونی جیاوازی ره‌گه‌ز له‌ شیعری ژنان و پیاواندا ده‌كرێ، ئایا شیعرییه‌ت كرانه‌وه‌یه‌ به‌ڕووی مه‌عریفه‌دا یاخود ده‌ربڕینی ئیحساسی ره‌گه‌زه‌؟
-ئه‌م پرسیاره‌ی تۆ خۆی نزیك ده‌كاته‌وه‌ له‌ مه‌سه‌له‌ی ئه‌ركی شیعر، واتە شیعر كام یه‌ك له‌م ئه‌ركانه‌ له‌ خۆ ده‌گرێت، كرانه‌وه‌ به‌ڕووی مه‌عریفه‌دا یان نمایشكردنی ئیحساسی ره‌گه‌زی؟ بێگومان هه‌ردووكی، شیعر بێ‌ مه‌عریفه‌ قاوغێكی به‌تاڵه‌ و ته‌مه‌نی كورته‌، چونكه‌ ئه‌ده‌ب به‌ بێ‌ مه‌عریفه‌ نیوه‌یه‌كی ناته‌واوه‌ و هه‌م مه‌عریفه‌ خزمه‌ت به‌  ئه‌ده‌ب ده‌كات هه‌م ئه‌ده‌ب و زمانی ئه‌ده‌بی بیره‌ مه‌عریفییه‌كان جوانتر و ماقووڵتر نیشان ده‌كه‌ن، بوونی جیاوازیش له‌ شیعری هه‌ردوو ره‌گه‌زدا نۆرماڵه‌، راسته‌ وه‌ك ئینسان ئێمه‌ یه‌ك جۆر ماتریاڵین به‌ڵام هه‌م پێكهاته‌ی جه‌سته‌ییمان جیاوازه‌ كه‌ دیسان وه‌زیفه‌ی جیاواز له‌ خۆ ده‌گرین هه‌م بیركردنه‌وه‌ و دونیا بینی و روانینمان جیاوازه‌، بۆیه‌ ده‌كرێت ئه‌م جیاوازییه‌ بچێته‌ نووسینیشه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌م دیارده‌یه‌ی كه‌ ئێستا ده‌یبینم كه‌ شیعر بووه‌ به‌ سه‌نگه‌ری شه‌ڕی ره‌گه‌زی من له‌گه‌ڵی نیم و ته‌واو ره‌تیده‌كه‌مه‌وه‌، ئاساییه‌ شیعر یان هه‌ر ئه‌ده‌ب به‌ گشتی له‌ خزمه‌ت گۆڤانه‌ ئینسانییه‌كاندا ده‌بێت و مه‌سه‌له‌ی ژنیش هه‌روه‌ها به‌ڵام كارنه‌گاته‌ شه‌ڕكردن به‌ شیعر و هاوكات تۆخكردنه‌وه‌ی ره‌گه‌ز، بۆنموونه‌ مه‌سه‌له‌ی ژنێتی و ژنبوونم و ده‌قی ژنانه‌ و ئه‌ده‌بی ژنانه‌ هێند زۆر بووه‌ كه‌ ته‌واو له‌ شیعر دوورمان ده‌خاته‌وه‌. ئێمه‌ ناچار نین ئه‌م جۆره‌ نمایشه‌ بكه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی جیاواز بین، ئه‌سڵه‌ن ئینسان جیاوازه‌، هه‌رچۆنێك بته‌وێ‌ ساته‌وه‌ختی نووسین ژن وه‌ك ژنێك ده‌نووسێـت و پیاو وه‌ك پیاوێك و دووباره‌ هه‌ردوو ره‌گه‌ز له‌ چوارچێوه‌یه‌كی ئینسانیدان ته‌نیا هه‌ستكردن و روانینان بۆ هه‌مان شت و هه‌مان رووداو جیاوازه‌ و جیاواز ده‌نووسن. مه‌رجیش نییه‌ گه‌ر ده‌قه‌كه‌ ئیحساسی ره‌گه‌زی تێیدا زاڵ بوو ده‌قێكی نامه‌عریفی بێت.
*ئه‌گه‌ر چی رۆمانسییه‌ت په‌یوه‌ندی به‌ سایكۆلۆژیای ئێمه‌وه‌ هه‌یه‌، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م قۆناغه‌ له‌ شیعرییه‌ت تێپه‌ڕێنین، چۆن ده‌كرێ‌ شیعر به‌سه‌ر مه‌عریفه‌دا بكرێته‌وه‌؟
-مه‌سه‌له‌ی رۆمانسیه‌تی شیعری لای ئێمه‌ هه‌ر له‌سه‌ره‌تاكانمانه‌وه‌ هه‌بووه‌ و هه‌یه‌ و به‌داخه‌وه‌ بووه‌ به‌ ره‌گه‌زی سه‌ره‌كی له‌ شیعردا، ته‌نانه‌ت وایلێهاتووه‌ به‌شێكی زۆری خه‌ڵك شیعر له‌ ده‌ره‌وه‌ی رۆمانسییه‌ت قبووڵ ناكه‌ن وه‌ك شیعر، بوونی رۆمانسییه‌ت له‌ شیعردا ئاساییه‌ مادام به‌شێكه‌ له‌ ئێمه‌ به‌ڵام به‌م فراوانییه‌ی كه‌ هه‌یه‌ زیانی به‌ زیندووێتی شیعر گه‌یاندووه‌، شیعر له‌ خۆرئاواشدا به‌هه‌مان ره‌وتدا تێپه‌ڕیوه‌ به‌ڵام كه‌متر له‌ ئێمه‌ و هه‌ر زووش له‌و ئه‌ڵقه‌یه‌ خۆیان رزگار كردووه‌، به‌بۆچوونی من خوێندنه‌وه‌ی زۆر و به‌تایبه‌تی شیعر هاوكات دۆزینه‌وه‌ی زۆرترین ره‌گه‌زی شیعر و سوود بینین له‌ هه‌رچی له‌ وجوددا هه‌یه‌ هه‌ر له‌ خاك و خۆڵه‌وه‌ تا زیندوه‌ران و هه‌ساره‌كان و ده‌ره‌وه‌ی بینینی ئینسان، ده‌توانێ‌ وا بكات كه‌مترین و زه‌مان بۆ ده‌قی رۆمانتیكی بێت و زۆرتر مه‌عریفی بین و له‌ پرسه‌ مه‌عریفییه‌كاندا ده‌قی باش به‌رهه‌مبهێنین، به‌داخه‌وه‌ ئێمه‌ هێنده‌ی له‌ ئه‌ده‌بدا رۆمانی و نیانین له‌ ئه‌رزی واقیعدا وانین، گه‌ر كرده‌كه‌ پێچه‌وانه‌ بێت هه‌م مرۆڤ رزگاری ده‌بێت له‌ ره‌قی مرۆڤ و هه‌م شیعر له‌و هه‌موو پیا هه‌ڵدانه‌.


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7342
16/8/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ ماڵئاواییه‌کی خه‌مناک 16/8/2017
‌ پریمه‌رلیگ، له‌ نێوان له‌سه‌ركارلابردنی راهێنه‌ران و زۆری رێژه‌ی هانده‌راندا 16/8/2017
زانست
‌ چاوه‌ڕوان مه‌به‌ تینووت بێت .. هه‌میشه‌ ئاو بخۆره‌وه‌ 16/8/2017
‌ خانمی ئاسمان، له‌ نێوان ڕابتۆری ئه‌مریكی و( T-50) روسیی دا 16/8/2017
‌ ژیان لە دەرەوەی زەوی دەدۆزرێتەوە 14/8/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP