له‌ ئامانه‌تی‌ ئاشتیدا بن
له‌ ئامانه‌تی‌ ئاشتیدا بن ‌ 15/7/2017
وه‌رگێڕانی‌ له‌ توركییه‌وه‌: هێژا دڵشاد
بەشی چوارده‌یه‌م
جه‌نگیز چاندار به‌سه‌رهاتێكی‌ خۆی‌ ده‌گێڕێته‌وه‌
ساڵی‌ 1995 بوو، له‌ وان-ه‌وه‌ به‌ره‌و ئه‌خلات به‌ڕێكه‌وتین، له‌ تاتوان وه‌ستاین، كه‌سێك له‌ شه‌قامه‌كه‌ ئێمه‌ی‌ ناسییه‌وه‌و به‌ره‌و پیرمان هات. كه‌سێكی‌ ته‌مه‌ن مام ناوه‌ند و جل و به‌رگێكی‌ جوانی‌ له‌به‌ردا بوو. ئه‌و كه‌سه‌ زنجیره‌ شاخه‌ به‌رزه‌كانی‌ تاتوانی‌ پیشانداین و وتی‌»ئه‌گه‌ر بێت و ده‌وڵه‌ت مافی‌ خوێندن به‌زمان دایك به‌ئێمه‌ نه‌دات، ئه‌وا به‌م ته‌مه‌نه‌وه‌ ده‌چمه‌ شاخ».
ئه‌و پیاوه‌ وتیشی‌ «له‌وانه‌یه‌ مناڵه‌كه‌ی‌ خۆم بۆ خوێندنگه‌یه‌كی‌ كوردی‌ نه‌نێرم، ته‌نانه‌ت بۆ خوێندنگه‌یه‌كی‌ توركیشی‌ نه‌نێرم، به‌ڵكو بۆ خوێندنگه‌یه‌كی‌ بنێرم كه‌ به‌زمانی‌ ئینگلیزی‌ په‌روه‌رده‌ بكات. به‌ڵام خوێندن به‌زمانی‌ دایك، به‌مافی‌ خۆمی‌ ده‌زانم. دواتر ئایا ئه‌و مافه‌ به‌كارده‌هێنم یان نا، ئه‌وه‌یان په‌یوه‌ندی‌ به‌خۆمه‌وه‌ هه‌یه‌. مافی‌ خوێندن به‌زمانی‌ دایك، مافێكه‌ وه‌ك نان و ئاو پێویسته‌ بۆ مرۆڤ. مه‌سه‌له‌یه‌كه‌ گفتوگۆ له‌خۆ هه‌ڵناگرێت. ته‌نانه‌ت له‌و رووه‌وه‌ مه‌سه‌له‌یه‌كی‌ سیاسی‌ نییه‌ بگره‌ ئه‌خلاقییه‌».
به‌ڵی‌ راسته‌. له‌مڕۆدا ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌ت پێناسی‌ كورد بناسێت، ده‌شبێت زمانی‌ كوردی‌ بناسێنێت. تاكو زمان نه‌ناسێنیت، ئه‌وا ناكرێ‌ بڵێی‌ من پێناسی‌ كورده‌كان ده‌ناسم. ئه‌و كات ده‌بێته‌ هه‌ڵخڵه‌تاندن.
بۆ ناسینی‌ زمانێكیش مه‌رجه‌ هه‌موو رێگرییه‌كانی‌ به‌رده‌م ئه‌و زمانه‌ لاببرێت. هه‌ر كه‌س و لایه‌نێك كه‌ ئیدعای‌ ئه‌وه‌ ده‌كات كه‌ كورده‌كان هاوڵاتی‌ پله‌ یه‌كن له‌ توركیا، ئه‌وا پێویسته‌ سه‌ره‌تا هه‌موو رێگرییه‌كانی‌ به‌رده‌م زمانی‌ كوردی‌ لاببات. كورده‌كان به‌و شێوه‌یه‌ ده‌بنه‌ هاوڵاتی‌ یه‌كسانی‌ له‌ توركیا.
 ئه‌و ده‌ستوره‌ی‌ له‌ كوده‌تاكه‌ی‌ 12 ی‌ ئه‌یلولی‌ 1980 هه‌مواركرایه‌وه‌، ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات جگه‌ له‌ زمانی‌ توركی‌ هیچ زمانێكیتر له‌ پڕۆسه‌ی‌ په‌روه‌رده‌ و خوێندندا به‌كار نایه‌ت. بۆ ناساندنی‌ زمانی‌ كوردی‌ جگه‌ له‌ گۆڕینی‌ ئه‌و مادده‌یه‌ی‌ ده‌ستور هیچ رێگه‌چاره‌یه‌كیتر نییه‌. بۆ ئه‌وه‌ی‌ كورده‌كان ببنه‌ هاوڵاتی‌ یه‌كسان و پله‌ یه‌ك له‌ توركیا درگای‌ ئه‌و كاره‌ به‌مه‌ ده‌كرێته‌وه‌.
واز له‌ خوێندن به‌زمانی‌ دایك بۆ كورد بهێنه‌، تائێستا له‌ توركیا چه‌ندین یاسا هه‌یه‌ كه‌ به‌كارهێنانی‌ زمانی‌ كوردی‌ بۆ كورده‌كان قه‌ده‌غه‌ ده‌كات و رێگره‌ له‌وه‌ی‌ زمانی‌ خۆیان له‌بواره‌ جیاجیاكاندا به‌كاربهێنن! نمونه‌ زۆره‌ له‌و باره‌یه‌وه‌.
له‌ شوباتی‌ 2009، ئه‌حمه‌د تورك سه‌رۆكی‌ ده‌ته‌په‌، له‌ كۆبونه‌وه‌ی‌ پارته‌كه‌یدا له‌ پارله‌مان، به‌زمانی‌ كوردی‌ وتاری‌ پێشكه‌ش كرد. به‌مه‌ قیامه‌ت رووینه‌دا و زۆریش ئاسایی بوو، به‌ڵام له‌ تشرینی‌ دووه‌می‌ 1991، كاتێ‌ خاتوو له‌یلا زانا له‌ پارله‌مانی‌ توركیا سوێندی‌ یاسایی به‌ زمانی‌ كوردی‌ خوارد، قیامه‌ت روویدا! گشت سیاسییه‌كانی‌ توركیا روبه‌ڕووی‌ بونه‌وه‌. له‌پێش ساڵانی‌ 1980، له‌ حكومه‌ته‌كه‌ی‌ بولانت ئه‌جه‌ویت، كاتێ‌ شه‌رافه‌ددین ئه‌لچی‌ وه‌ك كوردێك وه‌زیر بوو. له‌ كورسی‌ پارله‌مان وتی‌ «به‌ڵێ‌ من كوردم». قیامه‌ت رویدا و گرژی‌ سیاسی‌ لێكه‌وته‌وه‌. ئه‌لچی‌ له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ 12 ی‌ حوزه‌یرانی‌ 2011 به‌ پارله‌مانتاری‌ به‌ده‌په‌ هه‌ڵبژێردرایه‌وه‌و له‌ كوده‌تاكه‌ی‌ 12 ی‌ ئه‌یلولی‌ 1980 وه‌ك سیاسه‌تكارێكی‌ كورد زیندانی‌ كرابوو.
ساڵ هات و رۆشت، هه‌ندێ‌ گۆڕانكاری‌ ئیجابی‌ هاته‌ئاراوه‌. ئێستا كه‌ناڵێكی‌ فه‌رمی‌ ده‌وڵه‌ت (ته‌ره‌ته‌ 6) هه‌یه‌، كه‌ 24 كاتژمێر په‌خشی‌ كوردی‌ ده‌كات. ته‌نانه‌ت له‌كاتی‌ مه‌راسیمی‌ كرانه‌وه‌ی‌ ته‌ره‌ته‌ كوردی‌، ئه‌ردۆغان وه‌ك سه‌رۆكوه‌زیران به‌ كوردی‌ قسه‌ی‌ كرد! باشه‌ له‌مڕۆدا رێگریی و قه‌ده‌غه‌كانی‌ سه‌ر زمانی‌ كوردی‌ كۆتایی پێهاتووه‌؟ نه‌خێر كۆتایی پێنه‌هاتووه‌. توركیا به‌رده‌وامه‌ له‌ رێگریی و قه‌ده‌غه‌كردنی‌ زمانی‌ كوردی‌. ئه‌مه‌ش وه‌ك نمونه‌یه‌ك لێره‌دا ئاماژه‌ی‌ پێده‌ده‌م:
سێ‌ منداڵ له‌ ئامه‌ده‌وه‌ بۆ ئه‌مریكا بانگهێشت كرابوون به‌مه‌به‌ستی‌ به‌شداریی كردنیان له‌ كێبڕكێیه‌ك كه‌ به‌ هه‌شت زمان گۆرانی‌ بچڕن. له‌وێ‌ گۆرانی‌ ئه‌ی‌ ره‌قیبیان وته‌وه‌، كه‌ له‌ساڵی‌ 1940 نوسراوه‌ته‌وه‌. له‌به‌ر ئه‌و گۆرانییه‌، توركیا به‌پاساوی‌ پڕوپاگانده‌ بۆ تیرۆر بۆ هه‌ر یه‌كیان سزای‌ پێنج ساڵ زیندانی‌ بۆ بڕانه‌وه‌!
له‌ بۆنه‌ی‌ نه‌ورۆزدا، یه‌ك له‌ دروشمه‌كانی‌ ده‌ته‌په‌ له‌سه‌ر لافیته‌یه‌ك به‌ كوردی‌ نوسیبویان «ئیتر به‌سه‌». هاوكات به‌ زمانی‌ ئینگلیزی‌ و ئیسپانیش نوسرا بوو. به‌ بڕیاری‌ دادگای‌ ئامه‌د ئه‌و نوسینانه‌ كۆكرایه‌وه‌ و رێگه‌ نه‌درا به‌كاربهێنرێت له‌ بۆنه‌كه‌دا.
نمونه‌ی‌ هه‌ندێ‌ له‌و دۆسییه‌ یاساییانه‌ی‌ كه‌ دادگا تۆماركراوه‌ له‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ زمانی‌ كوردییان به‌كارهێناوه‌ به‌م شێوه‌یه‌ بووه‌:
له‌ به‌ندیخانه‌ له‌گه‌ڵ دایكی‌ به‌ كوردی‌ قسه‌ی‌ كردووه‌.
له‌ سه‌ر شه‌قام به‌ ته‌له‌فۆن به‌ كوردی‌ قسه‌ی‌ كردووه‌.
به‌ كوردی‌ له‌ بانگه‌شه‌ی‌ هه‌ڵبژاردندا قسه‌ی‌ كردووه‌.
به‌ كوردی‌ جه‌ژنه‌ پیرۆزه‌ی‌ كردووه‌.
له‌ دادگا به‌ كوردی‌ قسه‌ی‌ كردووه‌.
له‌ سه‌ر گۆڕه‌كه‌ی‌ به‌ كوردی‌ نوسراوه‌ فاتیحه‌.
به‌كارهێنانی‌ پیته‌كانی‌ Q,W,X له‌ ناوی‌ كه‌سه‌كان
به‌ كوردی‌ داوای‌ ئاوی‌ كردووه‌ یان سڵاوی‌ كردووه‌
له‌لایه‌كیتره‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌ ده‌ستگیركراوانی‌ دۆسیه‌ی‌ كه‌جه‌كه‌، رێگه‌نه‌ده‌درا له‌ دادگا به‌ كوردی‌ لێدوانیان لێوه‌ربگیرێت. توركیا له‌ دامه‌زراندنی‌ ده‌وڵه‌تی‌ كۆمارییه‌وه‌، هه‌میشه‌ روبه‌ڕووی‌ زمانی‌ كوردی‌ بۆته‌وه‌ هه‌موو رێگریی و فشارێكی‌ به‌كارهێناوه‌، بنه‌ماكانی‌ مافی‌ مرۆڤی‌ له‌پێ‌ ناوه‌ و قێزه‌وه‌ندترین پێشێلكاری‌ كردووه‌. رۆژێك دێت و له‌م وڵاته‌ ئیتر له‌وه‌ تێده‌گه‌ن كه‌ چه‌ند شتێكی‌ وه‌حشیگه‌رییه‌ته‌ كه‌ هه‌وڵ بده‌یت زمانی‌ دایكی‌ نه‌ته‌وه‌یه‌ك له‌ناوبه‌ریت و له‌دژی‌ به‌كارهێنانی‌ بوه‌ستیته‌وه‌. گوناحه‌ بۆ ئه‌و ئازارانه‌ی‌ له‌و باره‌یه‌وه‌ چێژراون. ئه‌گه‌ر سه‌یر بكه‌ن له‌ هاوسنوری‌ وڵاتی‌ توركیا كورده‌كان ده‌ژین، هه‌رێمی‌ كوردستانی‌ عیراق هاوسنوری‌ توركیایه‌. ماوه‌ی‌ زیاتر له‌ 20 ساڵه‌ له‌و هه‌رێمه‌ خوێندنگه‌ و زانكۆ و میدیاكانی‌ هه‌مووی‌ به‌ كوردی‌ یه‌. به‌ كوردی‌ ده‌خوێنن. پارله‌مانیان هه‌یه‌. حكومه‌تیان هه‌یه‌. شاره‌وانییان هه‌یه‌. پۆلیس و هێزی‌ سه‌ربازییان هه‌یه‌. نه‌وتیان هه‌یه‌. ئایا ده‌زانن كه‌ كورده‌كانی‌ عیراق، سنوریان به‌ رۆژهه‌ڵاتی‌ توركیا واته‌ به‌ كورده‌كانی‌ توركیاوه‌ هه‌یه‌؟ نازانم بۆ ئێوه‌، به‌ڵام كورده‌كانی‌ توركیا زۆر به‌باشی‌ درك به‌وه‌ ده‌كه‌ن و به‌ شانازییه‌وه‌ ده‌ڕواننه‌ هه‌رێمی‌ كوردستان. جێی‌ داخه‌ له‌م وڵاته‌دا پێشێلكردنی‌ دیموكراسی‌ و مافی‌ مرۆڤ درێژه‌ی‌ هه‌یه‌، به‌پاساوی‌ ئه‌وه‌ی‌ كورده‌كان ده‌یانه‌وێت وڵات دابه‌ش بكه‌ن!

ساڵی‌ 1931
راپۆرتی‌ فه‌وزی‌ چه‌قماك، سه‌رۆكی‌ فه‌رمانده‌ی‌ گشتی‌ سوپا، بۆ حكومه‌ت: «به‌قسه‌ی‌ خۆش ناتوانن ده‌رسیمییه‌كان به‌ده‌ستبهێنین!»
ساڵی‌ 1960
جه‌مال گورسه‌ل، سه‌رۆكی‌ فه‌رمانده‌ی‌ گشتی سوپا و رابه‌ری‌ كوده‌تاكه‌ی‌ 27 ی‌ مایس له‌ ئامه‌د ده‌ڵێت «ئه‌وه‌ی‌ بڵێت من كوردم، تف له‌ناوچه‌وانی‌ ده‌كه‌م».
ساڵی‌ 1980
كه‌نعان ئیڤره‌ن، سه‌رۆكی‌ فه‌رمانده‌ی‌ گشتیی‌ سوپا و رابه‌ری‌ كوده‌تاكه‌ی‌ 12 ی‌ ئه‌یلول، به‌كارهێنان و هه‌موو جۆره‌ قسه‌كردنێك به‌زمانی‌ كوردی  قه‌ده‌غه‌ ده‌كات و یاسای‌ تایبه‌تی‌ بۆ ده‌رده‌كات.
ساڵی‌ 2007
یه‌شار بیوك ئانت، سه‌رۆكی‌ فه‌رمانده‌ی‌ گشتی‌ توركیا، له‌ شه‌وی‌ 27 ی‌ نیسان راگه‌یه‌نراوێت له‌ سایتی‌ فه‌رمانده‌ی‌ گشتیی‌ سوپا به‌م جۆره‌ بڵاوده‌كاته‌وه‌:  
« مسته‌فا كه‌مال ئه‌تاتورك دامه‌زرێنه‌ری‌ ده‌وڵه‌تی‌ تورك، ده‌ڵێت «چه‌ند به‌خته‌وه‌ریت كه‌ توركیت» ئه‌وه‌ی‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م تێڕوانینه‌ بوه‌ستێته‌وه‌، ئه‌وا به‌ دوژمنی‌ ده‌وڵه‌تی‌ كۆماری‌ توركیا هه‌ژمار ده‌كرێت».
له‌سه‌رده‌می‌ بیوك ئانت بوو كه‌ هه‌وڵێك درا بۆئه‌وه‌ی‌ كوده‌تایه‌ك به‌سه‌ر حكومه‌ته‌كه‌ی‌ ئه‌ردۆغان دا بكرێت، به‌ڵام هه‌وڵه‌كه‌ تێكشكا به‌وه‌ی‌ ئه‌ردۆغان له‌دژی‌ وه‌ستایه‌وه‌و توانی‌ له‌سه‌ر پێی‌ خۆی‌ هه‌ڵوێستی‌ توند به‌رامبه‌ر سوپا وه‌ربگرێت. ئه‌مه‌ یه‌كه‌مجار بوو له‌مێژووی‌ توركیا رووبدات. ئه‌ردۆغان ملكه‌چی‌ داواكانی‌ سوپا نه‌بوو، به‌مه‌ش ده‌ستپێكی‌ به‌ره‌و لاوازی‌ پێگه‌ی‌ رژێمی‌ سوپا له‌ توركیا داده‌نرێت، بۆ یه‌كه‌مجار حكومه‌تێكی‌ سڤیل سنوری‌ بۆ سوپا دانا، كه‌ ده‌ستوه‌ردان له‌ حقوق و دیموكراسییه‌وه‌ وه‌رنه‌دات.
له‌پاش ئه‌وه‌ی‌ له‌ 22ی‌ ته‌موزی‌ 2007، عه‌بدوڵا گول له‌لایه‌ن پارته‌كه‌یه‌وه‌ به‌ سه‌رۆككۆمار هه‌ڵبژێردرا، له‌ پارله‌مان زۆرینه‌ی‌ ده‌نگی‌ به‌ده‌ستهێنا، بوه‌ یه‌كه‌م سه‌رۆككۆماری‌ مه‌ده‌نی‌ توركیا، سوپا پیلانی‌ ئه‌وه‌ی‌ هه‌بوو كه‌ گول له‌ چانقایا لاببات. به‌نده‌ وه‌ك رۆژنامه‌نوسێك به‌ته‌واوی‌ له‌دژی‌ ئه‌و هه‌وڵه‌ كوده‌تایه‌ وه‌ستامه‌وه‌و پشتیوانیم له‌ ئه‌ردۆغان كرد، به‌وه‌ی‌ له‌به‌رامبه‌ر سوپا وه‌ستایه‌وه‌و ملكه‌چی‌ داواكارییه‌كانی‌ ئه‌وان نه‌بووه‌. به‌مه‌ش توركیا هه‌نگاوه‌كانی‌ به‌ره‌و ده‌سه‌ڵاتێكی‌ مه‌ده‌نی‌ و دیموكراسی‌ خێراتر ده‌كرد. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ پرسێكی‌ خوێناوی‌ له‌ توركیا وه‌ك پرسی‌ كورد بونی‌ هه‌یه‌ و چاره‌سه‌ر كردنیشی‌ به‌ڕێگه‌ی‌ مه‌ده‌نی‌ و سیاسی‌ و دیموكراسییه‌وه‌ ده‌بێت. بۆیه‌ روبه‌ڕووبونه‌وه‌ی‌ ئه‌ردۆغان له‌به‌رامبه‌ر رژێمی‌ سوپا گرنگ بوو.
له‌ مایسی‌ 2010 كتێبێكم به‌ ناوی‌ «پرسی‌ سوپا له‌ توركیا» چاپ كرا، زۆر به‌وردی‌ ئاماژه‌م به‌ شكستی‌ ئه‌و هه‌وڵه‌ كوده‌تایه‌ كردووه‌و باسم له‌ گرنگی‌ كاڵبونه‌وه‌ی‌ ده‌سه‌ڵاتی‌ سه‌ربازیش كردووه‌.
كاتێ‌ ئه‌ردۆغان له‌دژی‌ سوپا وه‌ستایه‌وه‌ و توانی‌ به‌رپه‌چی‌ ئه‌و كوده‌تایه‌ بداته‌وه‌، كورده‌كان زیاتر هاوسۆزییان بۆ ئه‌ردۆغان نیشان دا. هه‌ر بۆ زانینی‌ تێڕوانینی‌ كورده‌كان له‌سه‌ر ئه‌مه‌، به‌ره‌و هه‌رێمه‌كانی‌ رۆژهه‌ڵاتی‌ توركیا به‌ڕێكه‌وتم.

شرناك، 5 ی‌ ته‌موزی‌ 2007
له‌م هه‌رێمه‌دا هه‌موو كه‌س چیرۆكێكی‌ ناخ هه‌ژێنی‌ هه‌یه‌. له‌ قه‌زای‌ ئیدل، له‌ چێشتخانه‌یه‌ك نانم خوارد، ناوی‌ دیوان-ی‌ لێنرابوو. خاوه‌نه‌كه‌ی‌ ناوی‌ یوسف وه‌سیكه‌ و ده‌ڵێت «نانكم زۆر خۆش ده‌وێت چێشتخانه‌كه‌شم به‌ناوی‌ نه‌نكمه‌وه‌ ناو ناوه‌».
ده‌شڵێت «ماوه‌ی‌ 12 ساڵ زیندان كرام، ئه‌وه‌تا كوڕه‌كه‌م لێره‌ ئیشم له‌گه‌ڵ ده‌كات ئه‌ویش 6 ساڵ زیندان بووه‌. مه‌زڵوم 1 ساڵ له‌زیندان مایه‌وه‌. ئێستا له‌ ئه‌ده‌نه‌ ده‌خوێنێت. ره‌مه‌زانی‌ كوڕه‌ گه‌وره‌م له‌سه‌ر كاشێره‌كه‌یه‌. له‌ناو جه‌هه‌په‌ و سه‌هه‌په‌ دا سیاسه‌تمان كردووه‌، هیچ كاردانه‌وه‌یه‌كی‌ ئیجابی‌ نه‌بوو. ئێستا پشتیوانی‌ له‌ ده‌ته‌په‌ ده‌كه‌ین. كاتێ‌ 15 ساڵان بووم، له‌لادێیه‌كی‌ ئه‌ده‌نه‌ شوانیم ده‌كرد، پیره‌ژنێك فێری‌ یه‌كه‌م وشه‌ی‌ توركی‌ كردم. هه‌موو گه‌نجێتیم به‌خۆڕا چوو، له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ له‌زیندان بووم، كچه‌كانم له‌ خوێندنگه‌ دابڕان. زیانێكی‌ زۆر له‌ ماڵ و مناڵم كه‌وت. كه‌س ناتوانێ‌ قه‌ره‌بووی‌ ئه‌وانه‌مان بكاته‌وه‌».
چاخانه‌ی‌ نه‌وزاد له‌ ئیدیل.
له‌گه‌ڵ حه‌سیپ كه‌پڵان كاندیدی‌ سه‌ربه‌خۆ گفتوگۆ ده‌كه‌ین. به‌یانییه‌كی‌ زووه‌، چاو په‌نیر ده‌خۆین. حه‌سیپ كه‌پڵان خه‌ڵكی‌ ئیدیله‌. له‌ عه‌شیره‌تێكی‌ ناسراوی‌ ئێره‌یه‌. له‌ زانكۆی‌ ئه‌سته‌مبوڵ به‌شی‌ یاسای‌ ته‌واوكردووه‌و ساڵانێك له‌بواری‌ مافی‌ مرۆڤ پارێزه‌ری‌ كردووه‌. له‌ماوه‌ی‌ ساڵانی‌ 1984 تاكو 1993 كه‌ ره‌وشێكی‌ گرژ له‌ئارادا هه‌بووه‌ له‌ئیدیل، كاپڵان له‌گه‌ڵ ئۆرهان دۆغان له‌ جزیره‌ پارێزه‌رییان كردووه‌. كه‌سایه‌تییه‌كی‌ ناسراو و خۆشه‌ویسته‌.
حه‌سیپ كه‌پڵان پێی‌ وایه‌ له‌هه‌ڵبژاردنی‌ پارله‌مانی‌ له‌ 22 ی‌ ته‌موزی‌ 2007 چاوه‌ڕێ ده‌كه‌ن پتر له‌ 20 پارله‌مانتاری سه‌ربه‌خۆیان سه‌ربكه‌وێت. ده‌رباره‌ی‌ په‌یامی‌ ده‌ته‌په‌ له‌ناوچه‌كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ دوا: «ئه‌و په‌یامه‌ی‌ به‌ئێمه‌ دراوه‌ زۆر روونه‌، گه‌لی‌ كورد هاوار ده‌كات ده‌ڵێت ئیتر به‌سه‌ با گه‌نجه‌كانمان نه‌بنه‌ قوربانی‌، سه‌ربازه‌كانیش به‌هه‌ماشێوه‌. گه‌لی‌ كورد ده‌ڵێن ئه‌وه‌ی‌ ده‌نگی‌ پێده‌ده‌ین، با هاواری‌ ئێمه‌ بباته‌ پارله‌مان كه‌ شه‌ڕ ناخوازین. گه‌له‌كه‌مان ده‌ڵێت با جه‌رگی‌ هیچ دایكێكی‌ كورد و تورك نه‌سوتێت له‌ پارله‌مان په‌یامی‌ ئێمه‌ به‌و شێوه‌یه‌ بڵێن «.

جزیره‌، 6 ی‌ ته‌موزی‌ 2007
له‌ ته‌نیشت رووباری‌ دیجله‌وه‌ له‌ ناو پاركی‌ ئه‌تا تورك خه‌یمه‌ی‌ پرسه‌ی‌ ئۆرهان دۆغان، پارێزه‌ی‌ مافی‌ مافی‌ مرۆڤ و پارله‌مانتاری‌ پێشووی‌ ده‌پ دانراوه‌. دۆغان 10 ساڵ و نیوی‌ له‌زیندان به‌سه‌ر برد. له‌ رۆژی‌ سێیه‌می‌ پرسه‌كه‌یدا، خه‌یمه‌كه‌ جمه‌ی‌ ده‌هات و زۆر قه‌ره‌باڵه‌خ بوو. مه‌راسیمێكی‌ شایسته‌ی‌ بۆ رێكخرابوو، خانه‌واده‌كه‌ی‌ به‌ جلی‌ ره‌شه‌وه‌ ریزیان به‌ستبوو. له‌نێوان دوو داردا نوسراوێك به‌م شێوه‌یه‌ هه‌ڵواسرابوو  « ئۆرهان دۆغان، شه‌هیدی‌ رێگای‌ ئازادی‌ و دیموكراسی‌، له‌بیرت ناكه‌ین».
به‌ره‌به‌یانییه‌كی‌ زوو، كه‌شێكی‌ زۆر گه‌رم بوو، به‌ كوردی‌ شیعر بۆ ئۆرهان دۆغان ده‌خوێنرایه‌وه‌. بیرم له‌وه‌كرده‌وه‌ كاتێ‌ ته‌رمی‌ سه‌ربازێكی‌ تورك له‌ رۆژئاوای‌ توركیا بۆ خانه‌واده‌كه‌ی‌ ده‌چێته‌وه‌، له‌گه‌ڵ پرسه‌یه‌ك له‌ رۆژهه‌ڵاتی‌ توركیا هه‌ردووكیان جیاوازییان چییه‌؟ هه‌ردوكیان مردنی‌ كه‌سێكه‌. هه‌ردوولایان دایك و باوكیان هه‌یه‌. ئازاریان چه‌شتووه‌، بێگومان به‌راوردكردنی‌ ئازاره‌كان شتێكی‌ هه‌ڵه‌یه‌. هه‌ر كه‌سه‌ و ئازاری‌ خۆی‌ هه‌یه‌، به‌ڵام هه‌ر كه‌س با به‌ته‌نیا بیر له‌ ئازاری‌ خۆی‌ نه‌كاته‌وه‌. تاكو ئازاره‌كانمان هاوبه‌ش بكه‌ن ئه‌وه‌نده‌ له‌ رێگه‌ی‌ ئاشتی‌ نزیك ده‌بینه‌وه‌.
حه‌سیپ كه‌پڵان ده‌ڵێت: «ده‌زانن كێ‌ به‌ره‌و پیرمان دێت؟ موختاری‌ یه‌شیل یورت عه‌بدول ره‌حمان موشتاق». ئه‌و منی‌ ناسییه‌وه‌و ئه‌ملاو ئه‌ولای‌ ماچ كردم.
له‌پرسه‌كه‌ هه‌ر یه‌ك له‌ خه‌تیب دیجله‌، له‌یلا زانا، سه‌لیم سه‌داق دانیشتوون، هه‌موویان له‌گه‌ڵ ئۆرهان دۆغان پارله‌مانتاری‌ دێپ بوون و زیندانی‌ كرابوون. ئۆرهان دۆغان له‌ 2ی‌ مارتی‌ 1994 كاتێ‌ پارێزبه‌ندی‌ پارله‌مانی‌ لێسه‌نرایه‌وه‌، له‌ناو پارله‌مانی‌ توركیا ئه‌م وته‌یه‌ی‌ پێشكه‌ش كرد: «هاوڕێیانی‌ به‌ڕێز، ساڵانێكی‌ زۆره‌ پرسی‌ كورد له‌م وڵاته‌ هه‌وڵدراوه‌ له‌ڕێگه‌ی‌ شه‌ڕه‌وه‌ چاره‌سه‌ری‌ بۆ بكرێت، به‌ڵام تێڕوانینی‌ ئێمه‌ جودایه‌ له‌وباره‌یه‌وه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ده‌یانه‌وێت له‌سه‌ر كورسی‌ تۆمه‌تبار دامانیشێنن. گه‌لی‌ توركیا به‌ كوردو توركه‌وه‌ ده‌رفه‌تی‌ پێكه‌و ژیانیان هه‌یه‌ سه‌ره‌رای‌ هه‌موو ئه‌و ئازارانه‌ی‌ چه‌شتویانه‌، ئه‌وه‌تا به‌بێ‌ بڕیاری‌ دادگا له‌ پارله‌مان ده‌رمان ده‌كه‌ن، له‌ راستیدا ئه‌وانه‌ن دابه‌شكه‌ری‌ وڵات نه‌وه‌ك ئێمه‌».
13 ساڵ تێپه‌ڕیوه‌.
له‌پاش پێشكه‌شكردنی‌ ئه‌و وتاره‌ی‌، دۆغان به‌ كه‌له‌پچه‌كراوی‌ له‌لایه‌ن پۆلیسه‌وه‌ له‌ پارله‌مان براو زیندانی‌ كرا. 
له‌ساڵی‌ 1992 بوو بۆ یه‌كه‌مجار دیدارێكی‌ رۆژنامه‌وانیم له‌گه‌ڵ خه‌تیب دیجله‌ له‌ ئاماد سازكرد. ئه‌وكات پارله‌مانتاری‌ دێپ بوو. خه‌تیب ئه‌ندازیاره‌ و زانكۆی‌ ئه‌سته‌مبوڵی‌ له‌ 1979 به‌پله‌ی‌ یه‌كه‌م ته‌واوكردووه‌. به‌م شێوه‌یه‌ باسی‌ له‌ ئازاره‌كانی‌ ده‌گێڕایه‌وه‌: «له‌و ماوه‌یه‌ ویستم ئازار و مه‌ینه‌تییه‌كان له‌سه‌ر كاغه‌زێك بنوسمه‌وه‌، 36 هاوڕێی‌ نزیكم به‌ تاوانی‌ بكه‌ر نادیاره‌كان بونه‌ته‌ قوربانی‌».
هه‌ر كه‌سێك ئازاری‌ تایبه‌تی‌ خۆی‌ هه‌یه‌، بۆیه‌ پێویسته‌ خه‌ڵكی‌ رۆژئاوای‌ توركیا له‌ئازاره‌كانی‌ رۆژهه‌ڵات تێبگه‌ن هه‌ردوولا هاوبه‌شی‌ خه‌م و ئازاره‌كان بن.
له‌ پرسه‌كه‌ی‌ ئۆرهان دۆغان، خه‌ڵكێكی‌ زۆر له‌ زاخۆوه‌ له‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌وه‌ هاتبوون. ده‌وترا خه‌ڵكی‌ ناوچه‌كه‌ هه‌واڵی‌ كۆچی‌ دوایی ئۆرهان دۆغان-یان له‌ڕێگه‌ی‌ كه‌ناڵی‌ كوردستان تی‌ ڤی‌ بارزانی‌ و كوردسات تی‌ ڤی‌ جه‌لال تاڵه‌بانییه‌وه‌ زانیوه‌. له‌ رابردوودا وا نه‌بوو. كه‌ناڵه‌ كوردییه‌كانی‌ عیراق زۆر ته‌ماشا نه‌ده‌كرا. به‌لام ئێستا وانییه‌، به‌وه‌ی‌ رۆژانه‌ هه‌واڵ و بولته‌نی‌ تایبه‌ت به‌ هه‌رێمه‌ كوردییه‌كانی‌ توركیا هه‌یه‌ و رۆژنامه‌نوسیان له‌ ناوچه‌كه‌ هه‌یه‌.

بینگۆل، 7 ی‌ ته‌موزی‌ 2007
له‌ ئامه‌ده‌وه‌ به‌ره‌و بینگۆل به‌ڕێكه‌وتین، له‌ لیجه‌ پشویه‌كی‌ كورتمان دا، له‌ كۆتایی ساڵی‌ 1970، ئۆجه‌لان له‌ لیجه‌ ئاماده‌كاری‌ بۆ دامه‌زراندنی‌ په‌كه‌كه‌ كردووه‌. ئه‌م شوێنه‌ هه‌ر وه‌ك رابردوو، ئێستاش پێگه‌یه‌كی‌ ستراتیژی‌ هه‌یه‌ وهه‌میشه‌ جموجۆڵی‌ تیایه‌. شوێنێكه‌ كه‌ په‌كه‌كه‌ تێیدا به‌هێزه‌، روبه‌ڕووبونه‌وه‌ی‌ تیا ده‌بێت، مینڕێژ ده‌كرێت. شه‌ڕو پێكدادان له‌نێوان سوپا و په‌كه‌كه‌ رووده‌دات.
له‌پێشمانه‌وه‌ زنجیره‌یه‌ك شاخ هه‌یه‌، به‌درێژایی رێگاكه‌مان خاڵی‌ پشكنینی‌ سه‌ربازی‌ لێبوو، داوای‌ پێناسه‌یان ده‌كرد.
بینگۆل هه‌ر له‌ كۆنه‌وه‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی‌ دیندار بووه‌. عه‌شیره‌ت و ته‌ریقه‌ته‌كانی‌ تیابووه‌. زۆربه‌ی‌ كورده‌ زازاییه‌كانی‌ تیا نیشته‌جێیه‌ كه‌ له‌ رێبازی‌ سونی‌ – حه‌نه‌فین.

هه‌ڵبژاردنی‌ پارله‌مانی‌ 2007
له‌ هه‌ڵبژاردنی‌ پارله‌مانی‌ 22 ی‌ ته‌موزی‌ 2007، ئاك پارتی‌ توانی‌ سه‌ركه‌وتنێكی‌ به‌رچاو به‌ده‌ست بهێنێت، به‌وه‌ی‌ 47% ی‌ ده‌نگه‌كانی‌ برده‌وه‌. شه‌وه‌كه‌ی‌ له‌ كه‌ناڵی‌ سی‌ ئێن ئێن چاوپێكه‌وتنم هه‌بوو كاتێ‌ ئه‌نجامی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ راگه‌یه‌نرا له‌چاوپێكه‌وتنه‌كه‌م وتم «ئه‌مه‌ش كوده‌تای‌ میلله‌ته‌ به‌سه‌ر سوپا!»
له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا ئاك پارتی‌، توانی‌ ده‌نگی‌ زۆرینه‌ی‌ كورده‌كان ببات، له‌به‌رامبه‌ردا ده‌ته‌په‌ بۆ یه‌كه‌مجار توانی‌ وه‌ك گروپێكی‌ سیاسی‌ به‌ رێژه‌ی‌ 20 پارله‌مانتاره‌وه‌ بچێته‌ پارله‌مان.
له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا دوو فاكتۆر هه‌بوون كه‌ وایكرد ده‌نگده‌ری‌ كورد ده‌نگ به‌ ئاك پارتی‌ بدات. یه‌كه‌میان روبه‌ڕووبونه‌وه‌ی‌ ئه‌ردۆغان له‌ 27 ی‌ نیسان له‌دژی‌ سوپا وه‌ستایه‌وه‌و ملكه‌چی‌ سوپا نه‌بوو كه‌ كوده‌تایه‌ك به‌سه‌ریدا بكات. دووه‌میشیان ئه‌وه‌بوو كه‌ حكومه‌تی‌ ئاك پارتی‌ له‌دژی‌ ئۆپه‌راسیۆن بۆ سه‌ر باكووری‌ عیراق وه‌ستایه‌وه‌ كه‌ له‌لایه‌ن سوپاوه‌ به‌ڕێوه‌ده‌چوو.
جێی‌ ئاماژه‌یه‌ له‌پاش هه‌ڵبژاردن، به‌تایبه‌ت له‌مانگی‌ تشرینی‌ دووم په‌كه‌كه‌ له‌ شاخی‌ داخڵجه‌ هێرشێكی‌ ئه‌نجامداو 12 سه‌رباز بونه‌ قوربانی‌، دواتریش له‌ماوه‌ی‌ یه‌ك مانگدا ئه‌و رێژه‌یه‌ به‌رزبوه‌وه‌ بو به‌ 45 قوربانی‌. ئه‌مه‌ش فشاره‌كانی‌ بۆ سه‌ر حكومه‌تی‌ توركیا زیاتر كرد كه‌ هه‌ڵوێستی‌ توند بنوێنێت. ئیدانه‌ی‌ هێرشه‌كانی‌ په‌كه‌كه‌م كرد. قوربانی‌ سه‌ربازه‌كان منیشی‌ نیگه‌ران كردبوو، به‌ڵام له‌دژی‌ ئه‌نجامدانی‌ ئۆپه‌راسیۆنی‌ سه‌ربازیش بووم. له‌ وتاره‌كه‌م له‌ میلله‌ت ئاماژه‌م به‌وه‌ كرد كه‌ ئه‌نجامدانی‌ ئۆپه‌راسیۆن بۆ سه‌ر قه‌ندیل و بارزانی‌ سیاسه‌تێكی‌ هه‌ڵه‌یه‌ و بگره‌ كێشه‌كانی‌ توركیا قوڵتر ده‌كاته‌وه‌.
به‌ڵام رۆژنامه‌نوس ئه‌رتوغول ئۆزتورك، بۆچی‌ وه‌ك من نه‌بوو. له‌تشرینی‌ دوومی‌ 2007 له‌وتاره‌كه‌یدا له‌ رۆنامه‌ی‌ حورییه‌ت به‌م مانشێته‌ نوسیبوو «ئیتر هه‌ده‌ف بارزانی‌ یه‌!»
له‌درێژه‌ی‌ وتاره‌كه‌یدا به‌م جۆره‌ی‌ نوسیبوو « له‌گه‌ڵ یه‌شار بیوك ئانت ی‌ سه‌رۆكی‌ فه‌رمانده‌ی‌ گشتی‌ سوپا قسه‌م كرد، ته‌نها بۆ ئه‌وه‌ی‌ پێی‌ بڵێم پاڵپشتیت ده‌كه‌ین. ئیتر كاتی‌ ئه‌وه‌ هاتوو فڕۆكه‌ ئێف 16 توركییه‌كان هه‌ده‌فی‌ راسته‌قینه‌ی‌ خۆیان له‌باكوری‌ عیراق بپێكن!».
هه‌ر له‌و رۆژانه‌دا بوو له‌ ئامه‌د له‌گه‌ڵ روناكبیرێكی‌ ناوداری‌ كورد، كه‌ دوره‌په‌رێزه‌ له‌ په‌كه‌كه‌ وه‌، گفتوگۆم كرد و وتی‌ « توركیا له‌ مێژه‌ چاودێری‌ ره‌وشی‌ كوردی‌ وڵاته‌كه‌یی و كوردانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانی‌ عیراق ده‌كات. كه‌س گومانی‌ له‌وه‌ نه‌بێت ئامانجی‌ توركیا ئه‌وه‌یه‌ به‌ پاساوی‌ تیرۆر روبه‌ڕووی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ببێته‌وه‌ تاكو ئه‌و پێكهاته‌ و ده‌ستكه‌وته‌ كوردییه‌ له‌ناوببات و رێگری‌ بكات له‌ دروستبونی‌ ده‌وڵه‌تێكی‌ سه‌ربه‌خۆ، هه‌موو تاكێكی‌ كورد له‌ باكوور ئه‌و راستییه‌ ده‌زانێت. بڕیاری‌ ئه‌نجامدانی‌ ئۆپه‌راسیۆنی‌ سه‌ربازی‌ بۆ ناو خاكی‌ عیراق، په‌یوه‌ندیی نێوان كورد و توركیا به‌گشتی‌ ئاڵۆزتر و گرژتر ده‌كات».
بۆ به‌دواداچونی‌ زیاتر له‌ ره‌وشه‌كه‌، له‌ كۆتایی ساڵی‌ 2007 سه‌ردانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانم كرد.

سه‌ڵاحه‌دین، 30 ی‌ تشرینی‌ یه‌كه‌می‌ 2007
به‌ڕێگه‌ی‌ به‌ڕی‌، له‌ خابوره‌وه‌ هاتمه‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، له‌به‌رده‌م ده‌رگای‌ سنوری‌ هه‌رێمی‌ كوردستان هه‌مان تابلۆی‌ ساڵی‌ 1992 دانراوه‌ كه‌ نوسراوه‌ به‌خێربێن بۆ هه‌رێمی‌ كوردستانی‌ عیراق، به‌ڵام ئاڵای‌ عیراق دانه‌نرابوو. به‌ته‌نها ئاڵای‌ كوردستان ده‌دره‌وشایه‌وه‌. له‌پاش چوار ساڵ جارێكیتر سه‌ردانی‌ خاكی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كه‌مه‌وه‌، له‌ تشرینی‌ یه‌كه‌می‌ 2003 بوو كاتێ‌ سه‌ردانی‌ به‌غدام كردوو دواتر لێره‌وه‌ به‌ره‌و توركیا گه‌ڕامه‌وه‌. 
چه‌ند رۆژێك مامه‌وه‌و سه‌ردانی‌ هه‌ولێر، سلێمانی‌، كه‌ركوك و سه‌ڵاحه‌دین-م كرد. له‌هه‌موو شوێنێك باسی‌ ئۆپه‌راسیۆنی‌ توركیا ده‌كرا، له‌میدیاكان به‌رده‌وام هه‌وڵی‌ نوێ‌ له‌سه‌ر پێشهاته‌كان هه‌بوو. ده‌وترا ئایا توركیا ئۆپه‌راسیۆن ده‌كات؟ سنوردار ده‌بێت یاخود ئۆپه‌راسیۆنێكی‌ گشتگیر ده‌بێت. ده‌وترا ئۆپه‌راسیۆن هیچ چاره‌سه‌رێك ناكات. له‌لای‌ خه‌ڵكی‌ ناوچه‌كه‌ تاده‌هات وێنای‌ توركیا ناشرینتر ده‌بوو، له‌به‌رامبه‌ر توركیا رق و كینه‌یان زیاتر ده‌بوو.
سه‌ره‌تا چاوپێكه‌وتنێكم له‌گه‌ڵ مه‌سعود بارزانی‌ سه‌رۆكی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان سازكرد. یه‌كه‌مجار له‌ ساڵی‌ 1993 بوو له‌ دهۆك چاوپێكه‌وتنێكی‌ دورودرێژم له‌گه‌ڵ بارزانی‌ كرد. دوا چاوپێكه‌وتنیشم له‌ تشرینی‌ یه‌كه‌می‌ 2003 بوو له‌هاوینه‌هه‌واری‌ سه‌ڵاحه‌دین ئه‌نجامدا. ئه‌مجاره‌ دۆخێكی‌ جیاوازتر هه‌بوو، به‌وه‌ی‌ كۆشكی‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ له‌ سه‌ڵاحه‌دین به‌هێزێكی‌ زۆره‌وه‌ پارێزگاری‌ لێده‌كرا.
له‌ژووی‌ كۆبونه‌وه‌كه‌دا دانیشتین له‌و گفتوگۆیه‌مان چوار وه‌رگێڕ ئاماده‌ییان هه‌بو، ئینگلیزی‌، توركی و كوردی‌، لای‌ راستی‌ بارزانی‌ دكتۆر فواد حوسه‌ین راوێژكاری‌ دیوانی‌ سه‌رۆك دانیشتبوو، ناو به‌ناو بارزانی‌ راوێژی‌ به‌و ده‌كرد و ئه‌ویش تێبینی‌ بۆ ده‌نوسییه‌وه‌.
سه‌ره‌تا وتم «له‌ توركیا ئاگرێك هه‌یه‌ له‌ یه‌ك مانگدا 45 شه‌هید هه‌یه‌»
لێمپرسی‌ له‌به‌رامبه‌ر په‌كه‌كه‌ چی‌ ده‌كه‌ن. بارزانی‌ له‌وه‌ڵامدا سه‌ره‌تا په‌یامه‌كانی‌ خۆی‌ وت به‌كورتی‌ و منیش به‌تێبینی‌ نوسیمه‌وه‌. وتی‌ «من دۆستی‌ میلله‌تی‌ توركم، دوژمن نیم، دۆستی‌ گه‌لی‌ توركیا و دۆستی‌ توركم، كورده‌كان برای‌ توركه‌كانن، ده‌بێت وابمێنێته‌وه‌، ده‌یانجار بانگه‌وازی‌ ئه‌وه‌م كرد كه‌ پێویسته‌ په‌كه‌كه‌ چه‌ك دابنێت، وتوشمه‌ واده‌ی‌ چه‌ك و شه‌ڕ كۆتایی پێهاتووه‌».
مه‌سعود بارزانی‌ دركی‌ به‌و ئاگره‌ كردووه‌ كه‌ له‌لایه‌ن رایگشتی‌ توركیا به‌رپا بووه‌و به‌ ئه‌ندێشه‌وه‌ ده‌ڕوانێته‌ دۆخه‌كه‌، وتیشی‌ «رایگشتی‌ له‌ توركیا ده‌خوازێت رێڕه‌وی‌ پرسه‌كه‌ بگۆڕێت، وه‌ك بڵێی‌ ئێمه‌ به‌رپرس بین له‌ پرسه‌كه‌ و له‌وه‌ی‌ له‌ توركیا رووده‌دات، ئه‌مه‌ راست نییه‌. به‌درێژایی ژیانم خه‌باتی‌ چه‌كداریم كردووه‌، به‌ڵام بۆ رۆژێكیش بیرم له‌ توندوتیژی و تیرۆر نه‌كردۆته‌وه‌و باوه‌ڕم پێینه‌بووه‌. ده‌زانم كه‌ روداوه‌كانی‌ ئه‌م دواییه‌ سه‌ربازی‌ زۆر بونه‌ته‌ قوربانی‌، جێی‌ نیگه‌رانییه‌ ئێمه‌ پرسه‌ وسه‌ره‌خۆشیمان راگه‌یاندووه‌ به‌ رایگشتی‌ و ته‌نانه‌ت بۆ به‌خانه‌واده‌ی‌ شه‌هیده‌كانیش».
بارزانی‌ ئیدانه‌ی‌ میدیای‌ توركی‌ ده‌كات له‌وانه‌ش حورییه‌ت. بارزانی‌ ناوی‌ ئه‌رتوغول ئۆزتورك ی‌ برد به‌ توڕه‌ییه‌وه‌ وتی‌ «به‌نه‌مانی‌ من چاره‌سه‌ر دێته‌ئاراوه‌؟ هیچ كێشه‌یه‌ك نامێنێك؟ ئه‌م ئوسلوبه‌ جێی‌ قبوڵ كردن نییه‌. من له‌پاڵ برایه‌تی‌ و له‌دژی‌ توندوتیژیم. به‌ڵام تادو سات داكۆكی‌ له‌ مافی‌ گه‌له‌كه‌م ده‌كه‌م به‌بێ‌ ترس، من دۆستی‌ توركیام. بۆ داكۆكی‌ له‌ گه‌له‌كه‌م نه‌ له‌ توركیا و له‌ هیچ كه‌سێك فه‌رمان وه‌رناگرم».
بارزانی‌ له‌نێو وته‌كانیدا ره‌خنه‌ی‌ له‌ رژێمی‌ سه‌ربازی‌ توركیا گرت، ده‌ڵێت «مه‌سه‌له‌ی‌ هێرشه‌كانی‌ په‌كه‌كه‌ بۆ سه‌ر توركیا، شتێكی‌ نوێ‌ نییه‌، ده‌كرێ‌ ئه‌و پرسیاره‌ بكه‌ین، باشه‌ بۆچی‌ سوپای‌ توركیا 23 ساڵه‌ نه‌یتوانیوه‌ له‌ رووبه‌ڕووبونه‌وه‌ی‌ په‌كه‌كه‌ له‌ناوی‌ ببات؟ ئه‌م شكستییه‌ له‌چاره‌سه‌رنه‌كردنی‌ پرسه‌كه‌ بۆچی‌ ده‌یانه‌وێت خه‌تاگه‌ی‌ بگرنه‌ ئه‌ستۆی‌ كه‌سێكیتر؟»
بارزانی‌ پێیوایه‌ كه‌ په‌كه‌كه‌ ده‌كرێته‌ به‌هانه‌یه‌ك بۆ ئه‌نجامدانی‌ ئۆپه‌راسیۆنی‌ سه‌ربازی‌ بۆ ناو هه‌رێمی‌ كوردستان. ده‌شڵێت «ئه‌زمونی‌ ئه‌م چه‌ند ساڵه‌ ده‌ریخستووه‌ كه‌ به‌ شه‌ڕ و رێگه‌ی‌ سه‌ربازی‌ چاره‌سه‌ری‌ ئه‌و پرسه‌ نه‌كراوه‌، چه‌ندینجار ئۆپه‌راسیۆنی‌ سه‌ربازی‌ بۆ ناو خاكی‌ عیراق كراوه‌ له‌ یه‌ك دوانێكیان ئێمه‌ش به‌شداربوین له‌دژی‌ په‌كه‌كه‌، باشه‌ ئه‌نجامه‌كه‌ی‌ چیبووه‌؟ بێگومان ئه‌نجامی‌ نه‌بووه‌. ده‌با پێكه‌وه‌ گفتوگۆ له‌سه‌ر هۆكاره‌كانی‌ بكه‌ین بۆچی‌ به‌شه‌ڕ كۆتایی به‌و پرسه‌ نه‌هاتووه‌، راستی‌ ئه‌وه‌یه‌ كاتێ‌ پرسی‌ كورد چاره‌سه‌ر ده‌كه‌یت، ئه‌وكات په‌كه‌كه‌ش كۆتایی دێت».
له‌ بارزانی‌ ده‌پرسم، توركیایه‌كی‌ به‌عسی‌ ده‌خوازیت یاخود توركیایه‌ك كه‌ ببێته‌ ئه‌ندام له‌یه‌كێتی‌ ئه‌وروپا؟
ئه‌م خاڵه‌ گرنگه‌ ده‌نوسمه‌وه‌ كه‌ بارزانی‌ وتی‌ «شه‌ڕی‌ په‌كه‌كه‌ و تیرۆر، ئازارێكی‌ قوڵ و خوێن و فرمێسك رشتنی‌ لێده‌كه‌وێته‌وه‌، هاوكات دڵی‌ ئه‌و لایه‌نه‌ش خۆش ده‌كات كه‌ ناخوازێت توركیا دیموكراسی‌ و دادپه‌روه‌ر بێت و ببێته‌ ئه‌ندام له‌ یه‌كێتی‌ ئه‌وروپا و هاوكات په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا تێك بچێت». ئایا هه‌موو ئه‌مانه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندیی‌ توركیایه‌؟ بۆ نمونه‌ رژێمێكی‌ به‌عسی‌ له‌ توركیا. 
ئایا ئێوه‌ توركیایه‌ك ده‌خوازن كه‌ وه‌ك وڵاتێكی‌ دراوسێ‌ ئه‌ندام بێت له‌ یه‌كێتی‌ ئه‌وروپا یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه‌؟
بارزانی‌ به‌بێ‌ گومان وه‌ڵامی‌ ئه‌و پرسیارانه‌م ده‌داته‌وه‌و ده‌ڵێت « توركیایه‌ك كه‌ ببێته‌ وڵاتێكی‌ دیموكراسی‌ و ئه‌ندام له‌ یه‌كێتی‌ ئه‌وروپا و دۆستی‌ ئه‌مریكا، دراوسێیه‌كی‌ باشی‌ ئێمه‌ ده‌بێت و له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ ئێمه‌ش ده‌بێت».
ده‌شڵێت «پێویسته‌ توركیا گۆڕانكارییه‌ت بێته‌ئاراوه‌، چه‌ند هه‌نگاوێك بنێت، له‌ناویاندا یاسای لێبورده‌یی گشتی‌ هه‌بێت، بۆئه‌وه‌ی‌ ئه‌وانه‌ی‌ له‌ شاخن بێنه‌خواره‌وه‌»
له‌درێژه‌ی‌ وته‌كانیدا رونكردنه‌وه‌ی‌ زیاتری‌ هه‌بوو وتی‌ «ساڵی‌ پار په‌كه‌كه‌ ئاگربه‌ستی‌ راگه‌یاند، ئێمه‌ فشارمان بۆ بردن بۆئه‌وه‌، به‌ڵام سوپا وه‌ك بڵێی‌ ئه‌و ئاگربه‌ستییه‌ رانه‌گه‌یه‌نرابێت هه‌ڵسوكه‌وتی‌ ده‌كرد. ئه‌و تێڕوانینه‌ هه‌بوو. ئه‌گه‌ر بێت و نییه‌تێكی‌ جدی‌ بۆ چاره‌سه‌ر و ئیراده‌یه‌كی‌ سیاسی‌ به‌هێز هه‌بێت، ئه‌وا رێگه‌ی‌ ئاشتی‌ مومكین ده‌بێت».
بارزانی‌ ره‌خنه‌یه‌كیش له‌ ئه‌نقه‌ره‌ ده‌گرێت و ده‌ڵێت « توركیا من به‌ موخه‌ته‌ب وه‌رناگریت و دواتریش داوا ده‌كات له‌به‌رمبه‌ر په‌كه‌كه‌ شتێك بكه‌م! ئه‌مه‌ لۆژیكی‌ نییه‌».


ناو:  
ئیمه‌یل:    
سه‌رنج:  

#7322
24/7/2017
ئه‌رشیف
وه‌رزش
‌ دیمه‌نه‌كانی پشت سه‌ركه‌وتنی تیپه‌كان له‌ پێشبڕكێكاندا 24/7/2017
‌ بۆڵت له‌ له‌نده‌ن به‌شداری 200 مه‌تر ناكات 23/7/2017
زانست
‌ بۆچی میوە بە مۆم ڕووپۆش دەكرێت؟ 24/7/2017
‌ مایكڵ دێڵ 24/7/2017
‌ كاریگەریی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان لە هـەرێمی كوردستاندا 24/7/2017

© 2009 KURDISTANY NWE, All RIGHTS RESERVED. | CREATED BY AVESTA GROUP