amaje betawanekanî dij bekurd nekirawe

Beyannamey kotayî duwemîn kongrey gorre Bekomellekan rageyendira

Hellkewt Zengene 

Paş ewey rojanî (8 -10) î em mange leşarî necef duwem kongrey nêwdewlletî lebarey gorre Bekomellekan beamadebûnî çend lêpirsrawêkî balay îraq, lewane di. Adil Ebdulmehdî cêgirî serok komarء di. Berhem Ehmed sallih cêgirî serok wezîranî îraq ء wefdêkî balay hikumetî herêmî Kurdistan, ke lelayen çinar seid Ebdullla wezîrî karubarî şehîdan ء enfalkirawekanî herêm-ewe serokayetî dekira, beçirrupirrî tawanî gore Bekomellekan lerrûy rehendî miroyî ء teknîkî ء yasayî ء keltûrî û komelayetîyewe giftugoء lêkollênewey çirrî leserkiraw kongreke berrageyandinî beyannameyekî çend xallî bo hikumetî îraq ء layene peywendîdarekanî dîke kotayî pêhênira.

Lebeyannamekeda, kewêneyekî dest Kurdistanî niwê kewtuwe, kongre daway lehkumetî îraq kirduwe neteweyekgirtuwekan tawanî gorre Bekomellekan wek tawanî komellkujîy binasêt ء rojêkî nîştimanî bo yadkirdinewey ew tawane dabinirêt ء herweha encumenî niwêneran çend pirojeyasayek dabirrêjêt her kesêk betawanbar binasêt kegumanî lerrûdanî ew tawane hebêt.

Her lew beyannameyeda, dawa lerroşinbîran ء wezaretî roşinbîrîy îraq kirawe çalakîy edebî ء hunerîy salane encambden bo zîyatir nasandinî ew tawanew dawaş lewezaretî perwerdeء xwêndinî bala kirawe, gorre Bekomellekan bikirêne beşêk lepirogramekanî xwêndinî xwêndingeء zankokan.

Herweha dawaş lehkumetî îraq kirawe qerebûy kesukarî qurbanîyekan bikirêteweء hawkarîyan bikat leberzkirdinewey sikala dijî encamderanî ew kirdewe namirovaneye.

Ewey cêgey serince, wêrray beşdarî karay wefdî herêmî Kurdistan ء serkirdayetîy kurd lebexda lew kongreyeda, beyannamey kotayî kongreke amajeyekî benawî kurdء tawanekanî enfal nekirduweء eweş narrezayî lêkewtuwetewe.

Serçaweyek lekongreke taybet beKurdistanî niwê-î rageyand: Jimareyek leendamanî wefdî herêm lekongreke betundî narrezayîyan derbirrîwe lebeyannamey kotayî kongreke, leberewey nawî kurdء enfalî têda nehatuweء herwek serdar Ebdullla keyekêk lebeşdarbuwanî pêşkeşkirdinî lêkollînewekan buwe, leber ew hokare amadenebuwe xelat werbigrêt.

Lembareyewe letîf fatîh ferec nûseru rojnamenûs û endamî kongreke pêyirrageyandîn: Ew core hellwêste becorêk lefêllkirdinî dezanim lekurd, çunke şewî kotayî kongreke tadirenganêk birrîyarbû lebeyannamekeda amajebe meynetîyekanî kurdu enfal bidiraye, belam bo beyanî kebeyannamekeman bînî hîç şitêkî lewbareyewe têda nebû boye eweş êmey dillgiran kirdu lerrastîşda ewe becorêk lekemiterxemî dezanim û debû niwêneranî herêm lenûsînewey beyannamey kotayîda êmeyan agadarbikirdayetewe boewey hellwêstêkman hebuwaye.

Lelayekî dîkewe tariq Reşîd Elîendamî lîjney amadekarî kongrekew endamî wefdî herêm beKurdistanî niwê-î rageyand: Narrazî bûnêkî wanebuwe, boeweş kenawî kes nehatuwe eweye keême begiştî nawî tawanekanman hênawew boxoşman têbînî eweman kirdu tenanet min dawam kird nek her nawî kurdu enfal bellku nawî kurde feylîyekanîş bihênîn, belam diwacar rêkkewtîn kebegiştîy nawî tawanekan bihênîn û emaneş qurbanîyanî îraqe begiştî, witîşî: Ewey kewîstûmane legftugokanda betêru teselî basmankirdûn, belam ême zîyatir mebestman lehemwarkirdin û çakkirdinî yasay gorre Bekomellekanî îraq buwe kemafîyan bexoyandawe hemû şitêk biken bebê gerranewe bo hikumetî herêm.

Raşîgeyand: Eger seyrî nawî kongreke bikeyn kehî gorre Bekomellekane dîyare hemû tawanekanî hawşêwey ewe degirêtewew kongrekeş baskirdin nebuwe letawanekanî dîke û gorre Bekomellekanîş zor tawan degirêtewe.

Amajey beweşda: Lîjneyekî bediwadaçûn pêkidehênîn û bepêy pêwîst raspardekanî kongreke arrastey layene peywendîdarekan dekeyn û herweha di. Adil Ebdulmehdî cêgirî serok komarî îraq leyekem rojî kongrekeda bellênî pêdayin lew ruwewe hawkarîman bikat

ebdullla gul: Pêwîste turkîya legell pêkhatekanî îraq û îdarey kurdî giftugo bikat

Rojnameyekî turkî: Kurdekanî îraq bearastey dîyalog legell turkîya hengaw denên

a: Kerîm Mela 

Diwabediway ew gorrankarîyaney leser astî peywendîyekanî nêwan herêmî Kurdistan û turkîya hatûnete arawe, Ebdullla gul serok komarî turkîya lelêdwanêkî rojnamenûsî rayigeyand: Pêwîste turkîya legell sercem pêkhatekanî îraq û îdarey kurdîş giftugow dîyalog encambdat.

Gul, encamdanî giftugokanî bexallêkî giring wesfkird bearrastey seqamgîrîy û aştî lenawçekeda.

Em lêdiwaney Ebdullla gul diwabediway ewe hat keserdanî herîyek lewlatanî finlendaw estonîya-î kirdbû, her lemîyaney lêdiwanekeşda witî: Turkîya pêwîstî bedananî pilanêkî serkewtû heye bo şerrî dij betîroru boye pêwîste giftugo legell pêkhatekanî îraq bikat.

Her sebaret beencamdanî dîyalog serok komarî turkîya amajey behkumetî herêmî Kurdistan-îş kird ke debêt turkîya ew meseleye beasayî werbigrêt û giftugoyan legell bikat.

Serokî turkîya rûnîşîkirdewe: Encumenî asayişî neteweyî turkîya, pêştir birrîyarî dawe kepêwîste hikumetî turkîya lerrêgey dîplomasîyewe giftugo legell îraqîyekan bikat sebaret beçareserkirdinî kêşekanîyan û asayişî îraqîş peyweste bebarudoxî turkîyawe.

Her bo berdewambûnî ew dîyalogey nêwan herdû wilat ballyozî turkîya leyiraq rollêkî giring û berçawî bînîwwe, lemîyaney ew kobûnewaney ke legell berpirsanî hikumetî îraq encamîyan dedat.

Sebaret begftugokanî nêwan turkîyaw îraq telefizyonî (CNN TURK) lesaytekey xoy leynterinêt bilawîkirdewe hikumetî turkîya birrîyarîdawe rastewxo giftugow witwêj legell hikumetî herêmî Kurdistan encambdat bo kotayîhênan bekêşey çekdaranî PKK, em hengaweş werçerxanêkî giringe lesîyasetî turkîya beramber herêmî Kurdistan.

Her ew serçaweye amajey bewekird, kehewille dîplomasîyekan berdewam debêt lenêwan turkîyaw herêmî Kurdistan bo çareserkirdinî kêşekan.

Lelayen xoşîyewe di. Fiwad hisên serokî dîwanî serokayetî herêmî Kurdistan rayigeyand: Serokayetî herêm û hikumetî herêm hemîşe wîstûyane allozîyekan lerrêgey dîplomasîyewe çareserbikirêt û hergîz rêgay giftugo danaxeyn û lem hengaweş berdewam debîn, bemebestî parastinî aştî û seqamgîrîy lenawçekeda.

Lelayekî dîkeşewe rojnamey turkîş dîlî nîwz rayigeyand: Kurdekanî îraq bearastey zimanî dîyalog û giftugo legell turkîya hengawdenên.

Rojnameke amajey beweşkird keserok wezîranî herêmî Kurdistan rayigeyanduwe: Pêwîste leser turkîya dest bekirdinewey zimanî dîyalog û giftugo bikat legell herêmî Kurdistan, eger nîyazî ewebêt leşerrî dij bePKK hawkarî bikat.

Heman serçawe basî leherdû deselatî medenîw serbazîy turkîya kirduwe, kerrexneyan arastey herêmî Kurdistan kirduwew beweş tometbarîyan kirduwe kehawkarîy çekdaranî PKK dekat.

Sebaret behêriş û pelamarekanî em diwayîyey çekdaranî PKK lesnûrî turkîya, serokayetî herêmî Kurdistan rûnîkirdewe: Ew kirdewe çekdarîyaney em diwayîye buwe hoy nîgeranîw mayey retkirdinewe lelayen herêmî Kurdistan û hellwêstman beramber rûdawekanîş rûn û aşkirayew herêmî Kurdistanîş pallpiştî çekdaranî PKKy nekirduwe lenawçe sinûrîyekanda, diwabediway dirêjikirdinewey operasyone serbazîyekanî turkîya ke lelayen perlemanî turkîyawe birrîyarî bo derçû, nêçîrvan Barzanî serok wezîranî hikumetî herêmî Kurdistan rayigeyand: Kêşeke bepirrosey serbazîy çareserinakirêt û pêwîste hewillbdeyn lerrêgey giftugow dîyalogewe çareserî bo bidozînewe.

Şîyawî base ceneralle serbazîyekanî turkîya sebaret bekêşey pekeke pêyan waye encamdanî pirosey serbazîy berdewam lenawçe sinûrîyekan, bo turkîya karêkî herwa asan nîyew pêwîstî bebirrîyarêkî hekîmane heye.

Ajansekan

amajekanî kongrey gorre Bekomellekan lenecef

arî Elîxerîb 

Heftey rabirdû kongrey nêwdewlletî gorre Bekomellekan leşarî necef berrêweçû, kongrekeş çend tewerêkî lexogirt sebaret belêkollînewe legorre Bekomellekanî îraq.

Taêre ew hewalleye ke hemuwan agadarî bûyin û giwêbîstî witey ew lêpirsrawe balayaney îraq bûyin ke amadey kongreke bûn û herîyeke becorêk wesfî ew karesat û nehametîyeyan dekird kepêkhatekanî gelî îraq lelayen rijêmî lenawçûy pêşuwewe bedestîyewe deyannaland.

eger bewirdî seyrî ew helumerc û kat û şiwêne bikeyn ke ew kongreyey têda bestira, çendîn amaje lexodegirin, çunke kongreke lekatêkdaye ke îraq beqonaxêkî niwêy sîyasîda têdeperrêt ke hêşta yeklakirdinewey zorbey kêşew gîrugiriftekanî nêwan pêkhate serekîyekanî îraq hellpesêrdirawin û yeklanebûnetewe, yekêk lew kêşaneş encamdanî hellbijardinî encumenî parêzgakan bû ke xerîkbû qeyranêkî sîyasî niwê lem wilateda dirustbkat û carêkî dîke êmey kurdî rûberrûy ew pirsîyare kirdewe ke aya taçend mafekanî mîlletekeman lem îraqe niwêyey diway sallî 2003  da parêzrawew rêzî lêdegîrêt, lediway pesindikirdinî yasay hellbijardinî parêzgakanîş lelayen perlemanî îraqewe, kêşey niwênerayetîkirdinî kemînekanî weku sabew kurde feylîyekan û mesîhîyekan û êzîdîyekan serîhellda ke ta henûkeş çareserêkî guncawî bo nedozirawetewe.

kongreke lekatêkdaye ke hawpeymanêtîye sîyasîyekanî kurd legell hizib û layene sîyasîyekanî ser gorrepanî îraq betaybetî şîyekan kepêkewe legell kurdda rijêmî pêşû çendîn gorrî Bekomellî bo sazkirdbûn, êstaş ew hawpeymanêtîye çend keleberu dirzêkî têkewtuwe ke pêwîste layenî kurd leberamber hawpeymanekanîda leser gorrepanî niwêy sîyasî leyiraq xall leser pîtekan dabinêt û beraşkawî pêyan rabigeyenin kebeşdarîkirdinî kurd leserleniwê pêkhênanew dirustkirdinî dewlletî îraq û hawbeşîkirdinman lepirosey sîyasîda lediway 2003we leser binemay parastinî mafe rewakanman û gerrandinewey heq û mafekanـman buwe ke bedirêjayî sedey rabirdû lelayen hikumete yek lediway yekekanî îraqewe lêman zewtkirabû, ew gorranew çendîn gorru tawanî dîke ke derheq begelekeman kirawe, şayedî ewen ke çi zullim û sitemêk lem gele kirawew dawakarîyekanî êstay em qonaxeşman kexoy lecêbecêkirdinî maddey 140  î destûru sûdwergirtin leserwet û samanî wilatekemanda debînêtewe, dawayekî rewayew bepêy qurbanîyekanman bêt lem wilateda ew dawayane kemtirîn mafin keême daway dekeyn.

amajeyekî tirî ew kongreye eweye kepêwîste êmew hawpeymanekanîşman baş bizanîn ke gerranewew gerrandinewe bo hukmî merkezî û kokirdinewey sercem Selahîyet û deselatekan leyek parêzgay îraqda keewîş bexdaye, karesatêkî tirî weku gorre Bekomellekanî lêdekewêtewew pêwîste hemûman baş ew rastîye bizanîn ke hokarî serekî ew gorranew çendîn tawanî tir bedirêjayî sedey rabirdû derheq besercem gelî îraq behemû pêkhatekanîyewe, pîyadekirdinî sîyasetî kokirdinewey sercem deselatekan bû lenawendu peyrrewkirdinî sîyasetêkî şovênîstanew dîktatorîyane bû kepêy wabû nawend çeqî birrîyardane lesercem karubarekanî îraqda.

dwayîn amajeş birîtîye lewey ke bedirêjayî mêjûy dewlletî îraq kêşekan betundutîjîy û xosepandinî layenêk beser layenêkî dîkeda çareserinekirawe, bellku akamekey karesatî mallwêrankerî bo hemuwan lêkewtuwetewe, êsta bereçawkirdinî ew barudoxey ke learadayew begerranewe bo wanekanî mêjû lem wilateda, pêwîste leser hemuwan û sercem pêkhate sîyasî û îtinîw tayfîyekanî îraq ew rastîye baş bizanin ke tenha rêgeçarey dîyalog û gerraneweye bo eqill û mentîq û reçawkirdinî rastîye mêjûyîyekan û tewafuqatî sîyasî û nîştimanîyin ke detwanin kêşew nakokîyekanî nêwanman çareserbiken û bîgeyenne kenarî aramî û pêkewejîyan

lepuk û pêsta

selahudînî muhtedî

lemawey rabirdûda kemin nîwe sax û nîwe nexoş bûm, kurd kutenî pêyekim lederê û pêyekim lejûrê, pêyekim lemallê û pêyekim lexestexane bû, birrêk ledost û biraderan benexoşîyan danedenam tenîya leberewey lebatî qerewêlle leser qenefe radekişam!! Dost û biraderanî xoşewîstî xom leKurdistanî niwê-ş herçende bezman neyandedirkand, belam wa wêdeçû bedll legell cemaetî na bawerranda bûn û benamew raspardew telefun paşmlew berewîrrû kune cergîyan kirdbûm û daway destpêkirdinewey goşekeyan dekird, sererray ew hemû ser keçellkirdine xom demzanî kum dêşê û nemidewêraw nemidewîst zor xom şeket bikem. Erê hey yaran heftey carêk nûsînî meqaleyekî kurt legoşey rojnameyek em gişt mandûbûn û areq riştiney gereke? Bellê! Gerekêtî û zîyatirîş! Demewêt qisey ew pîyawe gewreyetan bebîr bênimewe kebasî nûserêk dekaw dellê: Zorî hewilldawew xoy mandû kirduwe ke ledûsed laperrey kitêbekeyda hîç nellêt! Minîş zatim nedekird bew leşe nexoş û dille derde darewe xom leqerey ew erke qurse bidem û hemû hefteyek goşeyek binusim kehîçî têda nebêt! Komellgay rojhelat beiereb û na erebewe sallehaw sedehaye tûşî nexoşîyek buwe kebirîtîye le berresmî nasînî dirow teqîye weku exlaqî pesendu pîrozî giştî. Milyoneha xellik rojane diro deken bo milyonehay tiru milyonehakey tirîş diro dekenewe bo milyonehay yekem, hertik laş dezanin ke hertik diro deken û kesîş berrûy xoy nahênê û berrûy terefekeşîda nadatewe.

Em adete ta ew cêgayey xû xeslletêkî feridîyew lebazney peywendî şexsîda karî pêdekrêt, min zorî xo tênageyenim û kollî pêwe hellnagirim, çunke ne miwelîmî exlaqim û ne pêxemberim, ke mekarîmî exlaq fêrî xellik bikem, belam katêk lehewzey karu jîyan û peywendî şexsîyewe Bazîda bo naw meydanî sîyasetî komelayetî û netewayetî heqe hemûman bibîne xencerî deban û lekalana newestîn, heqe hawarman lê berz bêtewew daway rûnîw rastgoyî bikeyn.

Dewllet awa dirust nabêt keiereb diro legell kurd bikaw kurdîş diro legell ereb bikat, heşta salle ew îraqe awa berrêweçuwe, leser binemay ferhengêkî rojhelatî, aya katî ewe nehatuwe leserdemî gillubalîzm û legell bûnî serdaran û sîyasetmedaran û feylesufanî cîhanî şarştanî lenîştimanekemanda, ew binaxeye birruxênîn û bînayek binîyad binêyin, leser rêbazî qanun û raşkawî û rastgoy û pêkewe jîyanî arezûmendane.

Ême hêşta legell ew ferhenge ranehatûyin, herboyeş razî dillî xoman nadirkênîn, daxwazîye rast û rewakanî xoman lekorru kobûnewe daxirawekanda nabeyne kolan û şeqam û nîştimanekeman û nayikeyne alay stratîjî û neteweyî nîştimanîman.

Mebestim ewe nîye lesîyaset û dîplomasî xomanda nabêt nihênîw şaraweman nebêt, belam kes nazanêt sinûrî dîyaru nadîyar lekiwê û çon destnîşan dekrêt. Ême nazanîn rojnamew mîdîyay ême pêman nallêt bellênman legell hikumetî malîkî çone? Em beyne çend sardew çend germe? Her kes beheway dill û begwêrey eqillî xoy qiseyek dekaw sîyaset û stratîjîyekî giştî legorrêda nîye, legell şîye legell sunne legell êran legell turkîya, hemû şitêk şaraweye.

Lekê? Leême! Dena xo layenekanî beramberman lewserî dênewew betewawî destman dexwênnewe, kes nazanê ême sinurî Kurdistan bekwê dellêyin, kes nazanêt ême leser newt dellêyin çî? Leser pêşmerge dellêyin çî? Dewlletî îraq leême xiraptire, qisey rast bezarîda nayet, ke legell serkirdayetî sîyasî kurd dadenîşêt qiseyek dekaw bo mîdîyaw hizib û mîlletekey xoşî lehewayekî dîke lêdedat. Tenanet legell emrîkaşda daxwazîyekanman berûnî nahênîne gorrê û nayibirrînewe.

Êsta dengoy ewe heye îraq çekêkî zorî tank û top û teyare leemrîka dekirrêt, serokî perlemanî Kurdistan zor zû wedeng hat û daway zemanet û şert û şirutî resmî kird. Aya serkirdayetî sîyasî kurd em daxwazîyey perlemanîyan kirde nameyekî resmî û lerêgey sefîrî emrîkawe teslîmî pirzîdintî wilatekeyan kirdu surîş bûn leser wergirtinî welam? Eger qisew qewil û qerarêkîş lebeynda hebêt ya hebûbêt êmey bore pîyaw agadarî nîn.

Hemû şitêk lepuk û pêsta mawetewe, hîç şitêk lela rûn nîye, leser hîç şitêk dillnîya nît, aya lem halleteda baştir nîye, herwa nexoş û kewtew rewte bît û xot lenûsîn bidizîyewe 

Rûnikirdineweyek

Diwa jimarey goşey rewend rojî 26/11/2007  lejmare 4432  Kurdistanî niwê bilawkirayewew lew kate bediwawe behoy seferu nexoşî nuserewe goşeke westa, êsta diway ew dabirrane carêkîtir heman goşe lerojanî dû şemmeda wek rabirdû bilawdebêtewe. Behîway leşsaxî bo nuser

con nîgiropontî û îdarey qeyran

şukirullla Şêxanî 

Her kesêkî sîyasî agadaru şareza lemêjûy con nîgiropontî ewey lela rûne ke lemawey deselatî corc û buş û fermanirrewayî komarîyekanda pîyawî meydanî îdaredanî qeyranekanî emrîka buwe, leser astî dîplomasî, amadebûnî nîgiropontî leher nawendu kayeyekî dîplomasîda leserdemî serok buş amajeyeke bebûnî qeyranî sîyasî emrîka legell nawendu herêmda, yaxud karêkî lepêşîneyî û cêgey giringî û bayexî emrîka heye lem wêstgeyeda, yaxud amadebûnî bo ewebû kegirêy rayellew peywendîye dîplomasîyekanî bikatewe yan tewne stratîjîyekanî emrîka lem nawçeyeda alloskawew berîyekkewtinêk heye, bekurtî amadebûnî nîgiropontî leyiraq û neteweyekgirtuwekan û lepakistan û hatinî sallî rabirdûy bo îraq bo îdaredanî qeyrane, belam hatinî emcarey nîgiropontî bo îraq û serdanî bo şarî Kerkuk û kobûnewey legell parêzgay Kerkuk beamadebûnî rayan kiroker ballyozî emrîka leyiraq û têricênskî lêpirsrawî dosêy Kerkuk û kobûnewey legell serok komaru layene îraqîyekanî tir, amajeyeke bebûnî qeyranî sîyasî û serbazî û dîplomasî leyiraqda, renge kobûnewey pêşwextî legell layene îraqîyekan û giwêragirtin leparêzgarî Kerkuk bo îdaredanî em qeyrane sîyasî û destûrîyey îraq bêt kemaweyeke şanoy sîyasî îraqî dûçarî tengejew qeyran kirdbû, pêdeçêt hatinî emcarey nîgiropontî karêkî sîyasî û karîgerî sîyasetî derewebê bearastey ray giştî nawxoyî û emrîkaw pêkewe girêdanî nawendî bexdaw kargerîyekanî bo nawende sîyasîyekanî waşinton û ray giştî û dengderî emrîkî bêt, ewîş berrêkxistinewey rewşî sîyasî îraq û pêdanî destkewtî sîyasî belayene îraqîyekan û leqallbdanî ew hêzu layenaney ke deyanewêt takirrewanew tak rehendane hellsukewt biken û beweş lehellbijardinî encumenî parêzgakanda serkewtin beser layenekanî dîkeda bedestbhênin, herçî kurdîşe deyewêt lem gemeyeda destkewtêkî hebêt û lerrêgey guşarewe yasay xazu net û bucey pêşmerge bedestbhênêt, bêguman layenekanî tirîş besunnew şîyewe deyanewêt leberî em guşare biçinnewew layen û kesî deselatdar pabendbiken Bekomellêk kot û bendewew deselatekanî sinûrdar biken.

Layene îraqîyekan renge bitwanin amancekanîyan lekabînekey malîkî bedestbhênin, belam ecênday nîgiropontî lem serdaneyda îdaredanî qeyranêke bedîwêkî kerrenge tenha mebest lêy kotayhênan û îmzakirdinî rêkkewtine stratîjîyekey nêwan (îraq û emrîka) bêt keyiraq lekotayî emsallda lejêr bendî (7) î neteweyekgirtuwekan derdehênêt û firset beemrîkîyekan dedat beşêwey şerî leyiraqda bimênnewe.

Bo bedesthênanî amancekanî em serdaney nîgiropontî ledergay xwastekanî Kurdistan û layene îraqîyekanî tirewe deçête nêw qeyranekew lerêyewe guşarî pê dexate ser serok wezîran û deyewêt beher nirxêk bêt naçarî bikat û kartî wilayete herêmayetîyekanî ledestderbhênêt û bîhênêtewe jêr kargerîy û hejmûnî sîyasetî emrîkaw rêkkewtinname stratîjîyekey nêwan îraq û emrîka kotayî pêbihênêt ta weku deskewtêkî sîyasî berle hellbijardine serokayetîye çawerrwankirawekey emrîka legell xoyda bîbatewe bo ray giştî û dengderî emrîkî û behoyewe xizmetêk bepartî komarî bikat û rewşî sîyasî îraqîş beaqarêkda bibat kecêgey rezamendî zortirînî layene îraqîyekan bêt û sinûrêk bo takirrewî lesîyasetî her berpirsêkî îraqda dabinêt

hemûman pêşmerge bûyin

şakir Sabîr 

Lejmare 4685 -rojî24/9  î rojnamey Kurdistanî niwê-î azîzda rîportajêk bilawkirawetewe sebaret Bekomelley pêşmerge dêrînekanî yekêtîy nîştimanîy Kurdistan (mîdalêkî rêzlênan û 15  milyon dînar bo her pêşmergeyekî danebirraw), lew rîportajeda çend kesêk qiseyankirduwe sebaret bepêşmergey dêrîn becorêk pêwîste becdî qisey lebarewe bikirêt.

Lew rîportajeda kejimareyek kes benay pêşmergey danebirrawewe qiseyankirduwe wek ewey ewan kirdûyane pêşmergayetî rasteqîneyew ewaney lesallî 1988  behoy barudoxî taybetewe gerranewe wilatء çekî pêşmergayetîyan beşêweyekî katî dana pêşergey rasteqîne nîn, hawkat becorêk pênasey pêşmergey danebirraw deken ke herkesêk le 1976ta sallî 1990  pêşmerge bubêt pêşmergey dêrîn nîye eger çubête henderan yan hatbêtewe wilat.

Demewê çend şitêk heye bixeme berçawî xwêneranء bo ewanîşî runibikemeweء ew rojaneyan webîr bênimewe ke lepêdeştekanî hewlêru germîyanء Kerkukء Silêmanî ballekayetîء riwandzu şarekanî dîkey Kurdistanda, çendîn tîpî gurzweşên hebûnء sedan dastanîyan tomarkirdu gurzî kuşndeyan ledujmin weşand, eء hêzaney ew kat xoyan leçendîn hezar pêşmerge deda, her ewanîş bûn parêzgarîyan leKurdistan dekird lew serdemaneş bû jimareyekî zor pêşmerge behokarî cîyawaz benaçarî gerranewe wilatء lepêşmergayetî dabirran.

Sallî 1988  diway westanî şerrî nêwan îraqء êran hêzekanî îraq leşerr westabûnء hemû nawçe azadkirawekanîyan kontrollkird, leyadme diwayîn şiwên kelejêr kontirrollî pêşmergeda mabowe tenha dollî Balîsanء baregakanî mellbendî sêy ewkate bû, ew kat hevalan kak kosiret kelêpirsrawî mellbendî sê bû legell fereydun Ebdulqadir endamî mektebî sîyasîyء Mamosta Ebdullla endamî mektebî nawendî hatine nawçekeء lebaregay mellbendî sêy legundî (tutme) kobuneweyekîyan legell jimareyekî zorî pêşmerge kird, lenêwanîyanda jimareyek lêpirsrawî tîpء kert hebûn, amajeyan berruberrubuneweyek kird kesupay îraq legell hêzî pêşmergeda deykat, boye basîyan legiringî şerreke dekird çunke şerrî çarenûssaz debêt, boye dawayan lepêşmerge kird şerrî man û neman biken.

Şerr dirustbû lebnarî qendîl leçîyay kunekotir diwatir (beşerrî kunekotir) nasra, dastanêkî qaremanane tomarkira, çunke îraq şerrî legell êran westandbû zorbey hêzekanî hênabuwe Kurdistan, jimareyekî zor pêşmerge şehîdbûnء bune qurbanî. Diwatir awdîwî êran bûyin le (Şêx ayşء Qasimerreşء badînawe).. Htd cêgîrbwîn, lewê jîyanî pîşmergane gorra, hendêk çune qulayî şarekanî êranء hendêk rûyankirde karkirdin leşarekanî Kurdistanî êran bo bijêwî jîyan, beşêkî kemîş lebaregakan manewe.

Ew kat hendêk leserkirdekan narrastewxo dawayan lew pêşmergane kird betaybetî ewaney kêşey birîndarîy yan ewaney barî abûrîyan tewaw nebû yan baş nebû yan ewaney metirsî leser jîyanîyan nebû bigerrênewe bo îraq, bekurtî pêyan dewtîn êwe her pîşmergew kurrî şorrişdebin bemercêk xîyanet neken.

Dîyare gerranewe sext bû bo hemuwan, belam hendêk benaçarî gerranewe, egerçî cêhêştinî hevalanء qurbanîdanء çekî pêşmergayetî asan nebû bo hîç kesêk, jimareyekîş lelêpirsraw pêşmergey qareman leKurdistan bo şerrî partîzanî manewe, belam dîsan bedaxewe behoy nemanî peywendî legel serkirdayetî û nemanî şiwênî hewanewe benaçarî gerranewe şaru wilat.

Diway raperrîn her leber dillsozîء rastgoyî ew pîşmerganey kegerranewe bo naw îraq, serkirdayetî yekêtî lekongrey yekemî yekêtîy nîştimanîy Kurdistanda sallî 1992  birrîyardira ew pîşmerganey ke lesallî 1988  gerrabûnewe wilat bedanebirraw ejmar bikirên, bemercêk xîyanetîyan nekirdbêt.

Ewey serewe basmkird kemêk dirêj dadirrbû, belam wek pêşekîyek pêwîst bû basî bikem, bekurtî min demewê tîşik bixeme ser ew komelleyey nawyan lexo nawe pêşmergey dêrînî yekêtîy nîştimanîy Kurdistan, çunke ewane deyanewê hêzî pêşmerge bikene dû let egerina dû komelle boçî?

Min lêyan depirsim lediway raperrîn ew pêşmerganey kenawinirawin bedabirraw, diwa şerrî pêşmergayetîyan leşaxkird ewîş (şerrî kunekotir bû wek leserewe basmkird) diwa berengarbuneweyşîyan bo parêzgarî hikumetî herêmء yekêtîy nîştimanîy Kurdistankird ewîş kerrûxanî beis bû.

Zorîk lew pêşmerganey ledîdî ewaney pêşmergey dabirrawbûn, êsta niwênerayetî yekêtîy nîştimanîy Kurdistan deken lezor şiwênء postî cîyawaz lenawxow derewe, jimareyekîşîyan leserkirdayetî yekêtîy nîştimanîn, kelerroje sextekanî diway raperrîn serkirdayetî ruberrubunewew bergirîkirdinî bîrubawerrî yekêtîyan girte esto, keçî hendêk lewpêşmerganey kegerranewe lediway raperrînء em komelleye bedanebirraw wesfîyan dekat çûne henderan êstaş negerrawnetewe.

Min depirsim ewe dûletkirdinî hêzî pîşmergey Kurdistan nîye? Aya em komelleye boberjewndîy hendêk kes nîye?

Ew biraderey xoy beserokî komelley pêşmerge dêrînekanî yekêـtîy nîştimanî nawidebat becorêk wesfî pêşimegey danebirraw dekat wek ewey deselatî ew leserwî deselatî kongrewe bêt, ke lesallî1992birrîyarîda hemû pêşmergekanî diway 1988  hatinewe wilat bedanebirraw hejmarbikirên, yan dellêt ewey lesallî 1976  ger ta sallî 1990  pêşmerge bubêtء diwatir hatbêtewe wilat yan çubête henderan bedabirraw hejmar dekrêt! Aya hîç rêzêk bo mandûbûnî 14  sallî ew pêşmergeye dananêt?

Boye min wek pêşmergeyekî dêrînî yekêtîy nîştimanîy Kurdistan pêşnîyazdekem kewa herdû komelleke bibin beyek komellew beyekewe karbiken bo parêzgarîkirdinî mafî şehîdan û kemendam û pêşmergey dêrînî Kurdistan, kehemûyan beyekewe ew rojeyan duristkirduwe, hawkat pêşmergew begwêrey sallî xebatî pêşmerganew dillsozîء azayetî beşdarîkirdinî lekarî dillsozane rêzî lêbigîrê, nek tenha behoy çend mangêk dûrkewtinewe yan nemanewe leêran hemû xebatء mandubunekey bisirrêtewe, çunke eme karêkî naşayistew lecêy xoy nîye.

Pêşnîyazîş dekem tenha yek nasnamey pêşmergey dêrîn hebêt benawî nasnamey pêşmergey dêrînî Kurdistan, hawkat hewllî cidî bidirê lehemûlayekewe boewey pêşmerge rêzêkî taybetî hebêt be leberçawgirtinî xebatء têkoşanîء ew muçeyey boy birrawetewe beşêweyekî adîlanew salaney xizmetء xebatء têkoşan bêt.

Bekurtî em runikirdinewey serewe manay ewe nageyenê min legewreyî û lexorragirî ew pîşmergane kem bikemewe, kenawyan lexo nawe danebirraw, bellku beyekewe wek caran dest lenaw dest bo yekirîzî hêzî pîşmergey Kurdistanء parêzgarî lepêşmergew hikumet destkewtekanî hewillbdeyn

sê wezareteke

Lanîkem gelekomekêy hawînî rabirdû ew qazancey hebû kehoşîyarî kirdînewe.

Lerrastîda pêş ew gelekomekêye xerîk bû eweman lebîrdeçuwewe keçend berey nawxoyî kemukurrî têdabêt, ewendeş çansî bedesthênanî destkewt lebexda kemidebêtewe.

Hengawekanî em diwayîyey serkirdayetî kurd bayexî xoyan heye çunke tewere serekîyekeyan pitewkirdinî berey nawxoyîyew hewilldane bo çareserkirdinî kemukurrîyekan.

Hengawekanî wek ragirtin û eger nekira xefekirdinî pêşibirrkêy hizbayetî û nehêştinî rûxsarekanî dû îdareyî lekerkuk û xaneqîn û nawçekanîtiru lehemûşî giringtir birrîyarî yekxistinewey sê wezareteke, lêyan radebînirêt bitwanin mitmaney şeqam betegbîrekanî behêzkirdinî pêgey kurd beramber nawend bigêrrinewe.

Belam debêt dan beweda binêyin kegewretirîn şkistekanî kurd lesallî (2008) da ne le (22) î temmuzî rabirdû buwew ne lexaneqîn buwe, bellku lenawxoda buwe.

Emsall kesallî leqbûnî pêgey kurd buwe leşerre sîyasîyekanda, herêm dû şkistî gewrey lenawxoda bexowe bînî, yekemîyan, şkiste leyekxistinewey îdare bew manayey ke wişey (yekxistinewe) guzarştî lêdekat û leakamda taêsta sê legiringtirîn wezaretekan yekîyan negirtuwetewew taêsta wezarete yekxirawekan bebê postî wekîl wezîr berrêwedeçin, bekirdewe, yekxistinewe bemanay yekxistinewey wezarete serekîyekan dê û ewey taêsta encamdirawe yekxistinewey wezarete naserekîyekane (wezaretî dadî lê derçêt), lehemû yekxistineweyekda yekxistinewey wezarete naserekîyekan kemtir kêşey dête pêş û lem riwangeyewe kirokî her yekxistineweyek yekxistinewey wezarete giringekanew katêk kemukurrî leyekxistinewey wezarete giringekanda hebêt, eme bew manaye dêt keyekxistineweke hêşta mawyetî bibêt beyekxistineweyekî rasteqînew karîger.

Boye, beyekxistineweyekî wa her ewendeman pêdekrêt kekirawe.

Şkistî duwem şkist bû lepêkhênanî hikumetêkîtir kepaş şeş mang wituwêju sererray rêkkewtin leser negorrînî serok wezîran û sererray dananî bernameyek bo kemikirdinewey jimarey wezaretekan, leber negeyiştin berrêkkewtinêk sebaret beşêwey dabeşkirdinî wezaretekan û wirdtir sebaret bedabeşkirdinî dû wezaret, witwêjeke hîçî lê sewiz nebû.

Hewllî êsta, wek birrîyarî leser dirawe, bo tewawkirdinî yekxistinewey îdare lanîkem detwanêt kemêk qerebûy zîyanekanî şkist lepêkhênanî hikumetêkî tazew şkist leyekxistinewey wezarete girinkekan bikatewew rewşêkîtir pêkbênêt ketêyida berey nawxoyî payedartir helldesurêt û lêy radebînirêt bitwanêt begutarêkî şîyawtirewe bikewête cenicallî neberde sîyasîyekan lebexda.

Her hengawêk bo behêzkirdinî berey nawxoyî lem helumerce nasikey êstada cige lewey kehoşîyarî şeqamî kurdî piştgîrîy lêdekat, waman lêdekat beşêweyekî şayistetir bitwanîn bergirî lemafekanman bikeyn

hewallî germ lemştî rageyandinêkî sarda

slêman Ebdullla yunis 

Dirustkirdinî hewall û Mamellekirdin legell hewallda deşêt dû dîwî giringî ajansekanî rageyandinî her wilat û memleketêk beewanî dîkey çawdêr aşna bikat. Dîwî yekem çonîyetî tiwanay berhemhênanî hewalle, lelayen xudî ajansekanî hewallewe. Dîwî duwemîş çonîyetî Mamellekirdinî xudî ew ajansaneye lesatewextî dirustkirdinî hewallda.

Rageyandinî xemllîw, lelayekewe bewperrî tiwanaw pisporrîy û ezmûnî bêlayenaney xoyewe dîqet degirêt, heta bitwanêt ew satewexte berceste bikat kehewallî weku wezîfeyekî morallî û muqedes têda berhem dehênirêt û lelayekî dîkeşewe beewperrî pirofîşnallîyewe dest bo rêkxistinewey ew rûnakîye pertbuwane debat kedeşêt leakamî kokirdinewey wirdîle şuşekanda bibin beawêney derkewtinî hewallêkî cêgey zeqkirdinewe.

Rageyandinî kurdî behemû janirekanîyewe mayey hellweste leserkirdine, rageyandinêke hemîşe behepesawî û sersamîyewe betenîşt rûdawe germekanî nek cîhan û nawçeke, bellku hî xudî herêmekeşewe doşdamawe. Rageyandinêke hemîşe deste çewrekanî hewallî (teşrîfat) î û destî dû, begwêgiru bîneru xwêneru çawdêranî desirrêt. Rageyandinêke detwanîn beasanî bedîyardekî natendirustda bînasnewe, keewîş Mamelley kem ezmûnanew neşîyawyetî lesatewextî bercestekirdinî hewallda.

Lêreda ewey kehanîdam em boçûne lemêje gelallebuwem lem nûsîneda derbibirrim Mamellekirdinî dezgakanî rageyandinî herêmekew xemsardîyan bû letek hewallêkda ke beboçûnî min debû wa beasanî beser ew kenalaneda betaybet kenallekanî rageyandinî yekêtîda guzerî nekirdba, ewîş pêşwazî serokî çîn bû lewefdêkî yekêtîy nîştimanîy Kurdistan, wefdêkî hizbî ke neleastî serkirdayetî û neleastî mektebî sîyasîyewe, serkirdayetî kirawe, keçî pêşwazîyekey leser balatirîn astî hizbî û hikumîy dewlletêkî xawen pêgey cîhanî weku komarî çînî mîllîyewe bû.

Ba legell xwêneru bîneru bîsterî kurdîda serinc bideyn, ke boçî hewallî pêşwazîkirdinekey wefdekey yekêtî beserokayetî Mamosta ceifer lêpirsrawî mektebî bîru huşîyarî yekêtî le (50) kenallî corbecorî rageyandinî komarî çînewe debêt bexeberêkî germî cêgey bayex û (îbiraz) kirdin, keçî lelay kenallekanî rageyandinî kurdî begiştîy û rageyandinî yekêtîy nîştimanîy betaybetî yan herinabêt berrûdaw yan weku hewallêkî teşrîfatî bebê hîç lêdiwan û tîşik xistine serêk têdeperrêt!

Lem pêşwazîye degmeneda lerrûy dabunerîtî dîplomasîyewe kenallekanî rageyandinî kurdî weku lepaş berdî kerrbin, neyan pirsî kemanay ew pêşwazeyîye germey lew astebalayeda, lewefdêkî hizbî lexwar astî serkirdayetîşewe çî bû? Neyantwanî bediway ew bayexeda bigerrên, ke komarî çîn lerrêgey serok komarewe beberçawî kamêrakanî dinîyawe bo xellkî kurdu yekêtî pêşanîda lekatî pêşwazîkirdinî wefdî yekêtîy nîştimanîda! Neyantwanî ew pirsîyare burujênin keçon û boçî wefdêkî hizbî kurdî leastêkî Mamnawendî rêkxiraweyîda, lelayen serok komarî yek ledewllete gewrekanî, karîger beser abûrîy û asayişî cîhanîyewe kekomarî çînî mîllîye pêşwazî dekrêt, eme lekatêkda keem wefde leherêmêkî biçikoley kêşe leserî wilatêkî pirr leqeyranî weku îraqewebo wilatêkî panuporrî xawen şkomendî cîhanî sefer dekat!

Rageyandinî kurdî begiştîy û rageyandinî yekêtîy nîştimanîy betaybetî, neyantwanî nuqte bixene ser pîtî ew gorrane erênîyaney beser nawinawbang û nasnamey em serdemey yekêtîda hatûn, neyantwanî ew têperrandinaneman bo rûnibikenewe keyekêtî lekêberkê sîyasîye leserxoyekeda, beser ewanî dîkeda leyiraq û Kurdistan, lanîkem leser aste nêwdewlletîyeke bedestîhênawe, neyantwanî ravey ew seng û bayex û qursayîye sîyasîye biken, keyekêtî weku hizbî serok komar leser aste nêwdewlletîyeke boxoy misoger kirduwe, neyantwanî amaje berayîyekanî bûnî sikirtêre giştîyekey yekêtî becêgirî lêpirsrawî rêkxirawî sosîyalstî nêwdewlletî lew pêşwazîyeda bo xwêneran û ray giştîy kurdî û dost û endam û hewadaranî yekêtî şîbikenewe.

Bexoman bizanîn ya nezanîn em kêmasîye zeqe diwacar pêman dellêt, rageyandinî kurdî, berrageyandinî yekêtîy nîştimanîşewe, rageyandinêke, leastî qewman û dirustkirdin û Mamellekirdin legell hewalle germekanda nîye, rageyandinêke sardusirr, rageyandêke hemîşe bedîyar sardbûnewey hewalle germekanewe bawêşk dedat, rageyandinêke lehemû çirkeyeda tenha bîrî lay saxkirdinewey xoyetî 

Silemanîwnes@yahoo. Co. Uk

yek binkey tendirustîy çareserî nexoşî sa nahîye dekat

kemî derman le mellbendî tendirustî tekîye hawlatîyanî şaroçkekey nîgerankirduwe, lembareyewe jimareyekî zor lew nexoşaney serdanî mellbendî tendirustî tekîye deken narrazîn beramber ew birre dermaney deyandirêtê bo çareseru dellên: Rastewxo lemellbendî tendirustî tekîyewe pizîşkekan demannêrin bo dermanxanekanî derewew bepare zorbey daw dermanekan dekirrîn.

Bo bediwadaçûnî sikalaw welamdanewey hawlatîyan diktor rêbiwar Ebdulqadir berrêweberî mellbendî tendirustî tekîye witî: Egerçî êre mellbendêkî tendirustîye belam 24  seatkiraweyew dewam dekeyn û cige ledanîştwanî tekîye û 22  gundî dewruberî, nahîyey axceleru bazîyan û gundekanîşîyan bo çareser rûman têdeken û rojane zîyatir le400  nexoş serdanman deken, em rêjeyeş xeyalawyew ew dermananey dedirêne mellbendekeman ger destî pêwe negirîn lemawey yek hefteda tewaw debêt, naçar bepêy xişteyek dermaneke beser mangekeda dabeş dekeyn û hendê corî pêdawîstîş herxoy zor kemew naçar benexoşekan dellêyin lederewe bîkirrin, eweşî neşardewe mellbendekeyan lezorbey mellbendekanî tir zîyatir dermanî dedirêtê belam zorî nexoşekan waykirduwe tengjey kemî derman dirust bibêt 

Tekîye/ dara Mehmud

berrêweberî nahîyeke bellênî çareser dedat

Gerrekî qerehencîrîyekan le nahîyey şorriş ba xizmetguzarîye

gerrekî qerehencîrîyekan taku êstaş bêbeşin lepiroje xizmetguzarîyekan be berawird legell gerrekekanî tirî nahîyey şorriş, emeş nîgeranîy zorî lay hawlatîyanî ew gerreke dirustkirduwe.

Mihemed Xalîd genicêkî temen 24  le barey ew gerrekewe witî: Gerrekekeman lepirroje xizmetguzarîye seretayîyekan bêbeşeء emeş jîyanî serşanî hawlatîyanî em gerrekey qurskirduwe, çunke zorbey danîştwanî gerrekeke hejarin û nîgeranin beramber em ba xizmetguzarîye.

Sîrwan kerîm danîştûyekî tirî ew gerrekeye dellêt: Lesallî 1988  ewe nahîyey şorriş leserdestî rijêmî beis dirustkirawe bo mebest û meramekanî xoy, bo gorrînî ewisîma naşîrîney kebenahîyeke bexşirabû, deselatî kurdî jimareyek pirojey têda encamda, belam taêsta gerrekekeman destî xizmetguzarîy pênegeyiştuwe herboye bewisîma konewe mawetewe.

Leberamber witey hawlatîyanda berrêweberî nahîyey şorriş dellêt: Raste taêsta gerrekî qerehencîrîyekan pirrojey xizmetguzarîy pênegeyiştuwe weku awerrow kirîpstun û qîrtawkirdinî gerrekekan, çunke pareyekî zorî têdeçêt belam xoşbextane dawakarîyekanman le3/ 9  lelayen nûsîngey hikumetî herêmî Kurdistanewe rezamendî leser nîşandirawe bepêy pilan emsall awerro degat bew gerrekew diwatirîş pirrojekanî tiru, lebernamey sallî dahatûşmanda birrîyarmandawe pirrojey xizmetguzarîy têda beencam bigeyenîn bepêy pêwîst 

Piştîwan Mihemedء

Hêmin rewf

gundêkî sinûrî dêgelle tenîya yek mallî têda mawe

gundî (kanî bî) ser be qezay koye tenîya yek xêzanî têdamawew serokî ew xêzaneş hokarî çollbûnî gundekey bo nebûnî xizmetguzarîy gêrrayewew witî: Diway raperrîn diwanze xêzan gerrînewe ew gunde, belam nebûnî pirojey xizmetguzarîy waykird mallekan yeke yeke gundeke becêbêllin û bo şarekan barbiken, witîşî: Tenîya pirojey awî xwardineweman bokirabû ewîş êsta xirap buwew borîyekanî hellweşawin, dawakarîş bû layene peywendîdarekan awirrîyan lêbidenewe.

Kameran Hesen berrêweberî nahîyey şorriş (dêgelle) be Kurdistanî niwêy rageyand hokarî çollbûnî ew gunde peywendîdar nîye benebûnî xizmetguzarîyewe, bellku danîştwanî gundeke bo xoyan gundekeyan çollkirduwew witîşî: Min bo sê sall deçêt lenahîyey şorriş wek berrêweberî nahîye destbekarbûme, ew gunde her dû mallî lêbuwew bem diwayîyeş bote yek mall.

Berrêweberî nahîyeke eweşîwt ke lerrêy rojnamey Kurdistanî niwê xellkî gundeke agadardekatewe herkatêk bûnewe be dû sê mall miwelîdey karebaw tewawî pêwîstîyء xizmetguzarîyekanîyan bo dabînbkat, diwacarîş witî xellkî gundeke daway xizmetguzarîyan nekirduwe ta bizanin dekirê yan na

Dêdewanî yeiqub